Uyuşmazlık Mahkemesi, Anayasa m. 158 uyarınca adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözen bağımsız yüksek mahkemedir. Olumlu görev uyuşmazlığında farklı yargı kolları aynı uyuşmazlığı kendi görevinde görür; olumsuz görev uyuşmazlığında taraflar görevsizlik kararları nedeniyle hiçbir yargı kolunda esasa ulaşamaz. Hüküm uyuşmazlığında farklı kollardaki kesin kararlar aynı konu ve sebep bakımından çelişir ve hakkın yerine getirilmesini imkânsız kılar. Mahkeme davanın maddi hukuk bakımından genel temyiz mercii değildir; önce hangi yargı kolunun görevli olduğunu veya çelişik kesin hükümlerden doğan kilidi giderir. Kararları kesindir ve ilgili mercileri bağlar.
Uyuşmazlık Mahkemesi Konu Anlatımı
Uyuşmazlık Mahkemesi konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Vatandaşlık dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
KPSS Lisans ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Türkiye'de adli ve idari yargı ayrı kollarda örgütlenir.
Bir uyuşmazlığın hangi kola ait olduğu konusunda ortaya çıkan ve olağan usulle çözülemeyen çatışmayı Uyuşmazlık Mahkemesi giderir.
Dayanağı Anayasa m. 158 ve 2247 sayılı Kanun'dur.
Görev alanı
Mahkeme, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözer.
Aynı yargı kolunun kendi içindeki mahkemeleri arasındaki görev veya yetki sorunu Uyuşmazlık Mahkemesinin konusu değildir; o kolun usul kurallarıyla çözülür.
Uyuşmazlık Mahkemesi olağan bir üst derece mahkemesi gibi kararın her hukuki yönünü denetlemez.
Görev uyuşmazlığında hangi yargı kolunun davaya bakacağını belirler.
Hüküm uyuşmazlığında ise iki ayrı kolun kesin kararlarının yarattığı ve hakkın gerçekleştirilmesini engelleyen çelişkiyi kanundaki şartlarla giderir.
Olumlu görev uyuşmazlığı
Olumlu görev uyuşmazlığında adli ve idari yargı mercileri, tarafları, konusu ve sebebi aynı uyuşmazlıkta kendilerini görevli sayan kararlar verir.
İki kol aynı davayı sahiplenmiş olur.
Kanunun öngördüğü başvuru ve kesinleşme şartları tamamlandığında hangi kolun görevli olduğu belirlenir.
Savcılık makamının görev itirazı ve olumlu görev uyuşmazlığı çıkarma yolu, tarafların sıradan görev itirazından farklı usule tabidir.
Bu nedenle sınavda yalnız “iki mahkeme görevliyim dedi” sonucu değil, kararların farklı yargı kollarından ve aynı uyuşmazlığa ilişkin olup olmadığı aranır.
Olumsuz görev uyuşmazlığı
Olumsuz görev uyuşmazlığında farklı yargı kollarındaki mahkemeler aynı uyuşmazlıkta görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kesinleşir.
Davacı böylece hiçbir kolda esasa ilişkin incelemeye ulaşamaz.
Uyuşmazlık Mahkemesi dosyayı görevli gördüğü yargı merciine yönlendiren kesin kararı verir.
Bir mahkemenin yalnız yetkisizlik kararı vermesi veya iki kararın aynı yargı kolunda bulunması bu kurumu doğurmaz.
Taraf, konu ve sebep bağlantısı ile kararların kesinleşmesi kontrol edilir.
Hüküm uyuşmazlığı
Hüküm uyuşmazlığı, adli ve idari yargıda verilmiş kesin kararların aynı konu ve sebep bakımından çelişmesi ve bu çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesinin imkânsız hâle gelmesidir.
Her farklı gerekçe hüküm uyuşmazlığı değildir.
Kesinlik, aynı uyuşmazlık ve icra edilemez çelişki birlikte bulunmalıdır.
Mahkemenin kararları kesindir; ilgili yargı mercileri görev konusundaki sonuca uyar.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Uyuşmazlık Mahkemesi anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Vatandaşlık dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Uyuşmazlık Mahkemesi konusu KPSS Lisans Genel Kültür düzeyindeki Vatandaşlık dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)KPSS Lisans (Genel Yetenek-Genel Kültür) sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav Takvimi2026 KPSS Lisans GY-GK sınav, başvuru ve sonuç tarihleri (resmî takvim).
- KPSS Başvuru — Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- KPSS KılavuzuResmî KPSS kılavuzu: başvuru koşulları, ücret ve sınav bilgileri.
- 2026 KPSS DuyurularıÖSYM 2026 KPSS ana sayfası ve güncel duyurular.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiKPSS sonuç sorgulama ve sonuç belgesi doğrulama.
Sık Sorulan Sorular
Vatandaşlık dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 69 konu içerir.
- Hukukun Tanımı
- Hukuk Kaynaklarıyla İlgili Kavramlar
- Yazısız Kaynaklar (Örf ve Adet Hukuku)
- Yardımcı Kaynaklar
- Hukuk Kurallarının Yaptırımları
- Kamu Hukuku Dalları
- Ceza ve Ehliyet
- Özel Hukuk Dalları
- Hakkın Tanımı ve Türleri
- Devlet Kavramı
- Devlet Kurucu Unsurları
- Devlet Kavramına İlişkin Ayrımlar
- Yapılarına Göre Devlet Şekilleri
- Egemenliğin Kaynağına Göre Devlet Şekilleri
- Hükümet Sistemleri
- Anayasa
- Anayasa Kavramına İlişkin Ayrımlar
- Yazılı Anayasa - Yazısız Anayasa Ayrımı
- Türk Anayasa Tarih
- Kanun-U Esasî (1876)
- Kanun-U Esasî'de 1909 Değişiklikleri (İkinci Meşrutiyet)
- 1921 Teşkilât-I Esasiye Kanunu
- Teşkilat-I Esasiye Kanunu'nda 29 Ekim 1923 Tarihli Değişiklikler
- 1924 Anayasası
- 1961 Anayasası
- 1971-1973 Anayasa Değişiklikleri
- 1982 Anayasası
- 1982 Anayasasının Temel Özellikleri
- 2017 Anayasasının Temel Özellikleri
- Türk Tarihindeki Referandumlar
- T.C. Anayasası Madde Dizini
- 1982 Anayasasında 2007 Değişiklikleri
- 1982 Anayasasında 2010 Değişiklikleri
- 1982 Anayasasında 2017 Değişiklikleri
- Yasama Organı
- Yasama İşlemleri
- TBMM İç Yapı ve Çalışma Düzeni
- Toplantı ve Karar Yeter Sayısı
- TBMM Görev ve Yetkileri
- TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları
- Kanun Hükmünde Kararnameler
- Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
- Yönetmelik
- Cumhurbaşkanı'nın Görev ve Yetkileri
- Yargı Organı
- Hakimler ve Savcılar Kurulu
- Yüksek Mahkemeler
- Anayasa Mahkemesi
- Yargıtay
- Danıştay
- Sayıştay
- Temel Hakların Türleri
- İdare (Kamu Yönetimi)
- Yerel Yönetim Organları
- Kamu Kuruluşları
- Uluslararası Örgüt ve Kuruluşlar
- KPSS Güncel Bilgiler
- Türkiye'ye Vize Uygulamayan Ülkeler
- UNESCO'nun Dünya Mirası Listesindeki Doğal ve Kültürel Varlıklarımız
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
KPSS Lisans soru çözme rehberi