TBMM Görev ve Yetkileri Konu Anlatımı

TBMM'nin görev ve yetkileri, yasama organının devlet düzenindeki ağırlığını gösterir.

En temel görev kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmaktır.

Yasama yetkisi TBMM'ye ait olduğu için genel kuralları kanun biçiminde oluşturma yetkisi meclisin merkezî işidir.

Bu görev, yürütmenin düzenleyici işlemleriyle karıştırılmamalıdır; Cumhurbaşkanlığı kararnamesi yürütme alanında önemli olsa da kanun yapma yetkisi TBMM'ye aittir.

Bütçe yetkisi de TBMM'nin önemli görevlerindendir.

Cumhurbaşkanı bütçe teklifini hazırlar, fakat bütçeyi görüşüp kabul eden TBMM'dir.

Bu ayrım, yürütmenin mali planlama rolü ile yasamanın demokratik onay rolünü ayırır.

Kesin hesap kanunu da kamu gelir ve giderlerinin sonuçlarının meclis tarafından değerlendirilmesi bakımından aynı bütünün parçasıdır.

TBMM'nin devletin ağır siyasal kararlarında da yetkileri vardır.

Savaş hâli ilanına karar verme yetkisi meclise aittir.

Genel ve özel af ilanı da TBMM'nin görevleri arasında yer alır; genel af için üye tam sayısının beşte üçü, yani 360 oy aranması, bu kararın ağırlığını gösterir.

Para basılmasına karar verme ve milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulma da meclisin anayasal yetki alanındadır.

Antlaşmalar bakımından uygun bulma TBMM tarafından yapılır, onaylama ve yayımlama ise Cumhurbaşkanı tarafından gerçekleştirilir.

Meclis bazı kurumlar için seçim yetkisi de kullanır.

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyelerinin seçimi bu çerçevede anılır.

Sayıştay başkan ve üyelerinin seçimi ile Hâkimler ve Savcılar Kurulunun bazı üyelerinin TBMM tarafından seçilmesi, yasama organının kurumsal denge içinde rol aldığını gösterir.

Anayasa Mahkemesinin bazı üyelerinin TBMM tarafından seçilmesi de aynı mantığın parçasıdır.

TBMM'nin görev ve yetkileri yalnızca bir liste olarak ezberlenirse kolay karışır.

Daha sağlam kavrayış, bu yetkileri gruplandırmaktır.

Birinci grup kanun yapma ve anayasa değişikliği gibi norm koyma yetkileridir.

İkinci grup bütçe ve kesin hesap gibi mali yetkilerdir.

Üçüncü grup savaş, af ve antlaşmalar gibi devletin ağır kararlarıdır.