1982 Anayasasında 2007 Değişiklikleri Konu Anlatımı

Başlığı 1982 Anayasasında 2007 Değişiklikleri olan bu konu çalışılırken özellikle dikkat edilmesi gereken bir kapsam sınırı vardır.

Elde kullanılan vatandaşlık metni, ilgili kuralların hangi yıl ve hangi anayasa değişikliğiyle getirildiğini açıklayan tarihsel bir paragraf sunmaz.

Metin, bunun yerine 1982 Anayasasına göre sınavda kullanılabilecek güncel kurum ve seçim bilgilerini madde madde verir.

Bu yüzden bu açıklamanın amacı, 2007 yılı hakkında metnin söylemediği bir geçmiş anlatısı kurmak değildir.

Amaç, aynı başlık altında soruya dönüşebilecek Cumhurbaşkanı ve seçim kurallarını, açıkça desteklendiği ölçüde temiz biçimde öğretmektir.

İlk temel bilgi, TBMM ve Cumhurbaşkanı seçimlerinin beş yılda bir yapılmasıdır.

Bu cümle sınav açısından iki kurumu aynı süre içinde düşünmeyi gerektirir.

TBMM yasama organıdır; Cumhurbaşkanı ise yürütme yetkisi ve göreviyle bağlantılı makamdır.

Metin bu iki seçimin dönemini ortak bir beş yıllık zaman bilgisiyle verir.

Bu nedenle bir seçenek dört yıl, yedi yıl veya belirsiz bir süre ileri sürerse, burada geçen sayı beş yıldır.

Ancak dikkat edilmesi gereken nokta, bu bilginin metinde bir değişiklik tarihiyle gerekçelendirilmemesidir.

Aday yalnız kuralı öğrenmeli, yıl etiketini ayrıca çıkarılmış bir tarihsel açıklama gibi okumamalıdır.

İkinci ana bilgi, Cumhurbaşkanının halk tarafından beş yıl için seçilmesidir.

Bu ifade, Cumhurbaşkanının seçilme usulü ile görev süresini aynı cümlede toplar.

Seçim usulü bakımından cevap halktır; süre bakımından cevap beş yıldır.

Aynı metinde TBMM’nin genel oyla seçilen altı yüz milletvekilinden oluştuğu da ayrıca yer alır.

Bu iki bilgi birlikte okununca, halk iradesiyle bağlantılı iki farklı sonuç görülür: TBMM milletvekillerinden oluşur, Cumhurbaşkanı ise ayrı bir makam olarak halk tarafından seçilir.

Sınavda kurum adı belirleyicidir.

Soru Cumhurbaşkanını soruyorsa, milletvekili sayısı veya TBMM’nin yapısı cevap yerine geçmez.

Üçüncü bilgi, bir kimsenin en fazla iki kez Cumhurbaşkanı seçilebilmesidir.

Bu, süre bilgisinden ayrı bir sınırdır.

Beş yıl görev süresini; iki kez seçilebilme ise aynı kişinin kaç defa seçilebileceğini gösterir.

Bu ayrım yapılmazsa sayıların karışması kolaydır.

Doğru çalışma cümlesi şöyle kurulabilir: Cumhurbaşkanı halk tarafından beş yıl için seçilir ve bir kimse en fazla iki kez bu makama seçilebilir.

Böyle kurulduğunda beş yıl ile iki kez aynı kuralın farklı yönleri olarak akılda kalır.

Metin bu noktada istisna veya tarihsel dönem tartışması vermez; bu yüzden açıklama da istisna üretmeden ana sınırla yetinmelidir.

Cumhurbaşkanı seçilme yaşı için en az kırk yaş bilgisi verilir.

Aynı metinde milletvekili seçilme yaşının on sekiz olduğu da bulunduğu için, yaş sorularında kurum adını okumak çok önemlidir.

Milletvekili için on sekiz, Cumhurbaşkanı için kırk bilgisi aynı anayasa notu içinde farklı kurumlara bağlanır.

Seçeneklerde yalnız sayı görüp acele etmek hataya yol açabilir.

Önce soru kökünün hangi makamı sorduğu belirlenmeli, sonra sayı buna bağlanmalıdır.

Bu başlıkta kırk yaş bilgisi Cumhurbaşkanlığı adaylığına; on sekiz yaş bilgisi milletvekilliğine ilişkindir.

Seçimlerin yenilenmesi konusunda erken seçim kararını TBMM ve Cumhurbaşkanının alabileceği belirtilir.

Ayrıca TBMM seçimlerinin yenilenmesine en az üç yüz altmış milletvekilinin karar vereceği bilgisi de verilir.

Bu iki cümle aynı konu çevresinde yer alsa da aynı soru kalıbına cevap vermez.

Erken seçim kararını kim alabilir denildiğinde TBMM ve Cumhurbaşkanı birlikte hatırlanır.

TBMM seçimlerinin yenilenmesi için kaç milletvekili gerekir denildiğinde ise üç yüz altmış sayısı öne çıkar.

Sınav tekniği açısından burada en doğru yöntem, aktör ile sayıyı aynı anda ezberlemektir.

Çünkü yalnız sayı ezberlenirse hangi işlemle ilgili olduğu unutulabilir.

Cumhurbaşkanı seçim sürecinin ikinci tur mantığı da açık biçimde yer alır.

İlk seçimde geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday olmazsa ikinci seçim izleyen pazar günü yapılır.

Bu kural üç parçadan oluşur: ilk seçim yapılır, geçerli oyların salt çoğunluğu aranır, bu çoğunluk bulunmazsa izleyen pazar günü ikinci seçim yapılır.

Burada ölçülen bilgi, adayların siyasi niteliği veya kampanya süreci değildir.

Ölçülen bilgi, salt çoğunluk sağlanamaması halinde takvimin nasıl ilerlediğidir.

Bu nedenle soru kökünde geçerli oyların salt çoğunluğu ifadesi görülürse, aday hemen ikinci seçimin izleyen pazar günü yapılacağı sonucuna gitmelidir.

Makamın boşalması halinde uygulanacak takvim iki farklı ihtimale göre anlatılır.

Cumhurbaşkanı makamı herhangi bir nedenle boşalır ve genel seçimlere bir yıldan fazla süre kalmışsa, Cumhurbaşkanlığı seçimi makamın boşaldığı günden sonra gelen kırk beş gün içindeki son pazar günü yapılır.

Buna karşılık genel seçimlere bir yıl veya daha az süre kalmışsa, seçim makamın boşaldığı günden sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü TBMM seçimiyle birlikte yapılır.

Bu ayrımda ana ölçüt, genel seçimlere kalan süredir.

Bir yıldan fazla süre ayrı; bir yıl veya daha az süre ayrı takvim doğurur.

Bu bilgiler çalışılırken 1982 Anayasasına göre yasama yetkisinin TBMM’ye, yürütme yetkisi ve görevinin Cumhurbaşkanına ait olduğu temel ayrımı da korunmalıdır.

Kanunları yayımlayanın Cumhurbaşkanı olduğu, milletlerarası antlaşmaları TBMM’nin uygun bulup Cumhurbaşkanının onayladığı, Cumhurbaşkanı Yardımcısının bazı durumlarda vekalet edeceği gibi başka görev bilgileri de vardır.

Bunlar seçim kurallarını destekleyen çevre bilgilerdir; fakat bu açıklamanın çekirdeği seçim usulü, süre, seçilme sınırı, yaş ve seçim takvimidir.

Görev bilgileri seçim kuralının yerine geçirilmemelidir.

Bu konu için en güvenli tekrar yöntemi, her maddeyi açıkça desteklenen kısa soru-cevaplara çevirmektir.

TBMM ve Cumhurbaşkanı seçimleri kaç yılda bir yapılır?

Beş yılda bir.

Cumhurbaşkanı kim tarafından seçilir?

Halk tarafından.

Kaç yıl için seçilir?

Beş yıl için.

Bir kimse en fazla kaç kez Cumhurbaşkanı seçilebilir?

İki kez.

Cumhurbaşkanı seçilme yaşı kaçtır?

En az kırk.

İlk seçimde geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanmazsa ne olur?

İkinci seçim izleyen pazar günü yapılır.