TBMM İç Yapı ve Çalışma Düzeni Konu Anlatımı

TBMM'nin iç yapısı, yasama organının dağınık bir kalabalık olarak değil, kuralları olan bir anayasal kurum olarak çalışmasını sağlar.

Meclisin başında TBMM Başkanı bulunur.

TBMM Başkanı milletvekili olmak zorundadır ve meclisi temsil eder.

Başkanın tarafsızlığı, oturumların yönetimi ve meclis çalışmalarının düzenli yürütülmesi bakımından önem taşır.

Başkanlık Divanı, meclisin iç işleyişinde merkezi bir organdır.

Başkan, başkanvekilleri, kâtip üyeler ve idare amirleri gibi unsurlardan oluşan bu yapı, Genel Kurul çalışmalarının yürütülmesine katkı sağlar.

Bir yasama döneminde Başkanlık Divanı için iki kez seçim yapılması, meclisin kendi iç yönetimini dönem içinde yenileyebilmesine imkân tanır.

Siyasi parti grupları da TBMM çalışmalarında belirleyici rol oynar.

Meclis çoğunluğu, muhalefet, komisyon çalışmaları ve gündem tartışmaları çoğu zaman parti grupları üzerinden biçimlenir.

Ancak milletvekilleri anayasal olarak yalnızca kendi partilerinin veya seçim çevrelerinin değil, bütün milletin temsilcisidir.

Bu temsil niteliği, parti disiplini ile anayasal temsil anlayışının birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

Komisyonlar, TBMM'nin ayrıntılı çalışma alanlarıdır.

Kanun teklifleri çoğunlukla önce ilgili komisyonlarda ele alınır, ardından Genel Kurul gündemine gelir.

Genel Kurul ise meclisin nihai görüşme ve karar yeridir.

Bu nedenle yasama sürecini anlamak için sadece Genel Kuruldaki oylamaya bakmak yeterli değildir; komisyon aşaması ve gündem düzeni de meclis çalışmasının parçasıdır.

Milletvekillerinin görevlerini yerine getirebilmesi için bazı anayasal güvenceler öngörülmüştür.

Yasama sorumsuzluğu, milletvekillerinin meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşüncelerinden dolayı hukuki veya cezai sorumluluk altına sokulmamasını ifade eder.

Yasama dokunulmazlığı ise milletvekilinin seçimden önce veya sonra işlediği ileri sürülen suçlar bakımından, belirli usuller işletilmeden tutulmasını, sorguya çekilmesini, tutuklanmasını veya yargılanmasını engelleyen güvencedir.

Bu güvenceler kişisel ayrıcalık gibi değil, yasama organının bağımsız çalışmasını koruyan kurallar olarak anlaşılmalıdır.