1982 Anayasasında 2017 Değişiklikleri Konu Anlatımı

1982 Anayasasında 2017 değişiklikleri, anayasal sistemin en büyük kırılma noktalarından biridir.

Bu değişikliklerin merkezinde parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçiş vardır.

Önceki düzende başbakan ve Bakanlar Kurulu yürütmenin asli siyasal unsurlarıydı.

2017 sonrasında başbakanlık ve Bakanlar Kurulu kaldırılmış, yürütme yetkisi ve görevi Cumhurbaşkanında toplanmıştır.

Bu yeni düzende Cumhurbaşkanı, yürütmenin tek başlı merkezi hâline gelir.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Bakanların milletvekili olması zorunlu değildir; milletvekili olan bir kişinin bakan atanması hâlinde milletvekilliği sona erer.

Böylece yürütme organının meclis içinden güven ilişkisiyle kurulması anlayışı yerini, Cumhurbaşkanının doğrudan kurduğu yürütme yapısına bırakır.

2017 değişiklikleri yasama alanında da sonuç doğurmuştur.

TBMM üye sayısı 600'e çıkarılmış, milletvekili seçilme yaşı 18 olarak düzenlenmiştir.

TBMM ve Cumhurbaşkanı seçimleri beş yılda bir aynı gün yapılır.

Seçimlerin yenilenmesi hem TBMM hem Cumhurbaşkanı bakımından anayasal sonuç doğurur; çünkü seçimler birlikte yenilenir.

TBMM'nin seçimleri yenileme kararı alabilmesi için üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu, yani 360 milletvekili gerekir.

Yürütmenin düzenleyici işlemleri de değişmiştir.

Kanun hükmünde kararname sistemi kaldırılmıştır.

Bunun yerine Cumhurbaşkanlığı kararnamesi yürütme alanında düzenleme yapılmasını sağlayan anayasal işlem olarak öne çıkar.

Ancak Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kanunun yerini alan sınırsız bir işlem değildir; yasama yetkisi TBMM'ye aittir ve kanunla düzenlenmesi gereken alanlarda anayasal sınırlar korunur.

2017 değişiklikleri yargı ve güvenlik kurulları bakımından da sadeleşme getirmiştir.

Askerî yargı büyük ölçüde kaldırılmış, askerî yüksek mahkemeler yüksek mahkemeler arasında yer almamıştır.

Millî Güvenlik Kurulunun yapısında sivilleşme yönünde değişiklik yapılmış, Jandarma Genel Komutanı kurul üyeleri arasından çıkarılmıştır.

Bu değişikliklerin ana fikri, yalnızca kurum isimlerinin değişmesi değildir.