KPSS Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Konu Anlatımı

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, 2017 değişikliklerinden sonra yürütme organının temel düzenleyici işlemlerinden biri hâline gelmiştir.

Bu işlem Cumhurbaşkanına yürütme yetkisine ilişkin konularda doğrudan düzenleme yapma imkânı verir.

Ancak bu yetki kanun yapma yetkisiyle aynı şey değildir.

Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak TBMM'nin alanıdır; Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ise yürütme görevini işletmek için anayasanın tanıdığı düzenleme aracıdır.

Bu kararnamenin sınırları özellikle dikkatle okunmalıdır.

Cumhurbaşkanı kararname yoluyla temel hak ve hürriyetleri, kişi hakları ve ödevlerini ya da siyasi haklar ve ödevler alanını doğrudan düzenleyemez.

Ayrıca Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konular kararname alanına girmez.

Kanunda açıkça düzenlenen bir konuda da Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.

Bu üç sınır, kararnamenin yürütme alanıyla bağlı olduğunu gösterir.

Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesi arasında çatışma çıkarsa üstün olan kanundur.

Aynı konuda hem kanun hem kararname hükmü bulunduğunda kanun uygulanır.

Daha sonra TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin ilgili hükümleri hükümsüz hâle gelir.

Böylece kararname, yasama organının iradesini aşan veya onun yerine geçen bir işlem gibi çalışmaz; kanun alanı ortaya çıktığında geri çekilir.

Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle bazı idari yapıların kurulması, kaldırılması veya düzenlenmesi mümkündür.

Bakanlıkların kurulması ve kaldırılması bu bağlamda anlatılır.

Üst kademe kamu yöneticileri, Devlet Denetleme Kurulu gibi yürütme teşkilatının işleyişine bağlı konular da Cumhurbaşkanlığı kararnamesi mantığıyla ilişkilendirilir.

Bu yönüyle kararname, Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin idari teşkilatı kurma ve işletme aracıdır.

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yargısal denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır.