Yönetmelik Konu Anlatımı

Yönetmelik, idarenin ve yürütmenin günlük işleyişinde en sık karşılaşılan düzenleyici işlemlerden biridir.

Kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri genel çerçeveyi kurar; yönetmelikler ise bu çerçevenin uygulanmasını somutlaştırır.

Bu nedenle yönetmelik, kanun gibi asli bir düzenleme kaynağı değil, üst normlara bağlı ve onları açıklayan bir işlemdir.

Bir yönetmelik kanuna veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesine aykırı olamaz; aykırılık ortaya çıkarsa üst norm esas alınır.

Yönetmelik çıkarabilecek makamlar sınırlı şekilde sayılır.

Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri yönetmelik çıkarabilir.

Bu yetki, her kurumun kendi görev alanıyla ilgilidir.

Bir bakanlığın yönetmeliği kendi hizmet alanındaki uygulamayı düzenler; bir kamu tüzel kişisinin yönetmeliği ise o tüzel kişinin görev ve yetkileriyle bağlantılı olur.

Böylece yönetmelik yetkisi genel ve sınırsız değil, görev alanına bağlı bir düzenleme yetkisidir.

Yönetmeliğin amacı, kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını göstermektir.

Bu cümle konunun merkezidir.

Yönetmelik, kanunun düzenlemediği bir alanda bağımsız şekilde hak ve yükümlülük kuran bir işlem gibi düşünülmemelidir.

İdare, üst normun çizdiği alan içinde ayrıntıları belirler; uygulama usullerini, görev dağılımını, başvuru biçimlerini veya teknik işleyişi yönetmelikle açıklayabilir.

Yayımlanma konusunda da dikkatli bir ayrım vardır.

Bütün yönetmeliklerin Resmî Gazete'de yayımlanması zorunlu değildir.

Ülke çapında uygulanacak ve kamuyu genel olarak ilgilendiren yönetmeliklerin yayımlanması beklenir; ancak her iç düzenleme aynı kapsamda değerlendirilmez.

Bu ayrım, yönetmeliğin türüne ve etki alanına göre düşünülmelidir.

Yönetmeliklerin yargısal denetimi idari yargı alanındadır.

Özellikle ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin denetimini Danıştay yapar.