UNESCO Dünya Mirası çalışılırken Dünya Mirası Listesi ile Geçici Liste birbirinden ayrılmalıdır. Dünya Mirası Listesi, Dünya Mirası Komitesi tarafından üstün evrensel değer taşıdığı kabul edilerek kaydedilen varlıklardan oluşur; Geçici Liste ise bir devletin ileride aday göstermeyi düşündüğü varlıkların envanteridir ve tek başına Dünya Mirası statüsü vermez. UNESCO Dünya Mirası Merkezi'nin Türkiye sayfası 18 Ağustos 2026 itibarıyla 22 kayıt gösterir: 20 kültürel ve 2 karma varlık. Doğal kategoride Türkiye adına kayıtlı bir varlık bulunmaz. Karma varlıklar Göreme Millî Parkı ve Kapadokya'nın Kayalık Alanları ile Hierapolis-Pamukkale'dir. Sınavda bir yerin tanınmış veya Geçici Liste'de olması, Dünya Mirası Listesi'nde olduğu anlamına gelmez; güncel sayı, kategori, kayıt yılı ve resmi ad doğrudan UNESCO kaydından doğrulanmalıdır.
UNESCO'nun Dünya Mirası Listesindeki Doğal ve Kültürel Varlıklarımız Konu Anlatımı
UNESCO'nun Dünya Mirası Listesindeki Doğal ve Kültürel Varlıklarımız konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Vatandaşlık dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
KPSS Lisans ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
UNESCO Dünya Mirası konusunda güvenilir öğrenmenin ilk kuralı, farklı UNESCO programlarını ve farklı liste statülerini birbirine karıştırmamaktır.
Dünya Mirası Listesi taşınmaz kültürel ve doğal varlıklara ilişkindir.
Somut Olmayan Kültürel Miras listeleri gelenek, uygulama ve yaşayan miras unsurlarını; Dünya Belleği programı belgesel mirası; biyosfer rezervleri ise İnsan ve Biyosfer Programı kapsamındaki alanları ele alır.
Bir unsurun bu programlardan birinde yer alması, onu otomatik olarak Dünya Mirası Listesi'ne sokmaz.
Dünya Mirası Listesi ve Geçici Liste
Dünya Mirası Listesi, Dünya Mirası Komitesinin değerlendirmesi sonunda üstün evrensel değer taşıdığı kabul edilerek kaydedilmiş varlıklardan oluşur.
Geçici Liste ise her taraf devletin gelecek yıllarda aday göstermeyi düşündüğü varlıkların envanteridir.
Bir varlığın Geçici Liste'de bulunması önemlidir, fakat “UNESCO Dünya Mirasıdır” demek için yeterli değildir.
KPSS seçeneklerinde en sık görülen hata, Geçici Liste'deki bir yeri asıl listeye kaydedilmiş gibi sunmaktır.
UNESCO Dünya Mirası Merkezi'nin Türkiye devlet tarafı sayfası, 18 Ağustos 2026 itibarıyla Türkiye için 22 kayıt gösterir.
Bunların 20'si kültürel, 2'si karmadır; doğal kategoride Türkiye adına kayıtlı bir varlık yoktur.
Karma varlık, hem kültürel hem doğal ölçütlerden üstün evrensel değer taşıyan varlıktır.
Türkiye'nin iki karma kaydı Göreme Millî Parkı ve Kapadokya'nın Kayalık Alanları ile Hierapolis-Pamukkale'dir.
Türkiye'nin kültürel kayıtları
Resmî sayfadaki 20 kültürel varlık ve kayıt yılları şöyledir:
- Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası — 1985
- İstanbul'un Tarihî Alanları — 1985
- Hattuşa: Hitit Başkenti — 1986
- Nemrut Dağı — 1987
- Xanthos-Letoon — 1988
- Safranbolu Şehri — 1994
- Troya Arkeolojik Alanı — 1998
- Selimiye Camii ve Külliyesi — 2011
- Çatalhöyük Neolitik Alanı — 2012
- Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu — 2014
- Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı — 2014
- Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı — 2015
- Efes — 2015
- Ani Arkeolojik Alanı — 2016
- Aphrodisias — 2017
- Göbekli Tepe — 2018
- Arslantepe Höyüğü — 2021
- Gordion — 2023
- Orta Çağ Anadolu'sunun Ahşap Hipostil Camileri — 2023
- Sardes ve Bin Tepe Lidya Tümülüsleri — 2025
Bu liste çalışılırken yalnız yer adını değil, resmî kaydın kapsamını da okumak gerekir.
Örneğin “İstanbul” yerine İstanbul'un Tarihî Alanları; “Bursa” yerine Bursa ve Cumalıkızık birlikte kaydedilmiştir.
Ahşap Hipostil Camiler kaydı da tek yapı değil, birden fazla bileşenden oluşan seri varlıktır.
Resmî adın kapsamını daraltan seçenekler bu nedenle yanıltıcı olabilir.
Kültürel, doğal ve karma ayrımı
Kültürel varlıklar anıt, yapı topluluğu, arkeolojik alan veya kültürel peyzaj gibi insan üretimi ve insan-doğa etkileşimini yansıtan değerlerle kaydedilebilir.
Doğal varlıklar doğal oluşumlar, jeolojik süreçler, ekolojik sistemler veya biyolojik çeşitlilik gibi doğal ölçütlere dayanır.
Karma varlıklar hem kültürel hem doğal ölçütleri karşılar. “Doğal görünüyor” şeklindeki gündelik izlenim, UNESCO kategorisini belirlemez; resmî kayıtta kullanılan ölçütler belirler.
Kapadokya ve Pamukkale'nin karma, diğer 20 Türkiye kaydının kültürel sınıfta bulunması bu ayrım için temel sınav bilgisidir.
Güncel bilgi nasıl doğrulanır?
Liste sayısı ve Geçici Liste zamanla değişebilir.
Bu nedenle güncel sayı sorularında UNESCO Dünya Mirası Merkezi'nin Türkiye sayfasındaki “Properties inscribed” alanı kontrol edilmelidir.
Her varlığın ayrıntı sayfası kayıt yılını, kategorisini, kullanılan ölçütleri, haritayı ve Komite belgelerini gösterir.
Geçici Liste sayfası ise asıl listeden ayrı okunmalıdır.
Turizm tanıtım sayfası, haber metni veya sosyal medya paylaşımı resmî statünün yerini tutmaz.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
UNESCO'nun Dünya Mirası Listesindeki Doğal ve Kültürel Varlıklarımız anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Vatandaşlık dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
UNESCO'nun Dünya Mirası Listesindeki Doğal ve Kültürel Varlıklarımız konusu KPSS Lisans Genel Kültür düzeyindeki Vatandaşlık dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)KPSS Lisans (Genel Yetenek-Genel Kültür) sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav Takvimi2026 KPSS Lisans GY-GK sınav, başvuru ve sonuç tarihleri (resmî takvim).
- KPSS Başvuru — Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- KPSS KılavuzuResmî KPSS kılavuzu: başvuru koşulları, ücret ve sınav bilgileri.
- 2026 KPSS DuyurularıÖSYM 2026 KPSS ana sayfası ve güncel duyurular.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiKPSS sonuç sorgulama ve sonuç belgesi doğrulama.
Sık Sorulan Sorular
Vatandaşlık dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 69 konu içerir.
- Hukukun Tanımı
- Hukuk Kaynaklarıyla İlgili Kavramlar
- Yazısız Kaynaklar (Örf ve Adet Hukuku)
- Yardımcı Kaynaklar
- Hukuk Kurallarının Yaptırımları
- Kamu Hukuku Dalları
- Ceza ve Ehliyet
- Özel Hukuk Dalları
- Hakkın Tanımı ve Türleri
- Devlet Kavramı
- Devlet Kurucu Unsurları
- Devlet Kavramına İlişkin Ayrımlar
- Yapılarına Göre Devlet Şekilleri
- Egemenliğin Kaynağına Göre Devlet Şekilleri
- Hükümet Sistemleri
- Anayasa
- Anayasa Kavramına İlişkin Ayrımlar
- Yazılı Anayasa - Yazısız Anayasa Ayrımı
- Türk Anayasa Tarih
- Kanun-U Esasî (1876)
- Kanun-U Esasî'de 1909 Değişiklikleri (İkinci Meşrutiyet)
- 1921 Teşkilât-I Esasiye Kanunu
- Teşkilat-I Esasiye Kanunu'nda 29 Ekim 1923 Tarihli Değişiklikler
- 1924 Anayasası
- 1961 Anayasası
- 1971-1973 Anayasa Değişiklikleri
- 1982 Anayasası
- 1982 Anayasasının Temel Özellikleri
- 2017 Anayasasının Temel Özellikleri
- Türk Tarihindeki Referandumlar
- T.C. Anayasası Madde Dizini
- 1982 Anayasasında 2007 Değişiklikleri
- 1982 Anayasasında 2010 Değişiklikleri
- 1982 Anayasasında 2017 Değişiklikleri
- Yasama Organı
- Yasama İşlemleri
- TBMM İç Yapı ve Çalışma Düzeni
- Toplantı ve Karar Yeter Sayısı
- TBMM Görev ve Yetkileri
- TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları
- Kanun Hükmünde Kararnameler
- Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
- Yönetmelik
- Cumhurbaşkanı'nın Görev ve Yetkileri
- Yargı Organı
- Hakimler ve Savcılar Kurulu
- Yüksek Mahkemeler
- Anayasa Mahkemesi
- Yargıtay
- Danıştay
- Uyuşmazlık Mahkemesi
- Sayıştay
- Temel Hakların Türleri
- İdare (Kamu Yönetimi)
- Yerel Yönetim Organları
- Kamu Kuruluşları
- Uluslararası Örgüt ve Kuruluşlar
- KPSS Güncel Bilgiler
- Türkiye'ye Vize Uygulamayan Ülkeler
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
KPSS Lisans soru çözme rehberi