Yasama Organı Konu Anlatımı

Yasama organı, 1982 Anayasasında Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak karşımıza çıkar.

Anayasal cümle yalındır: yasama yetkisi Türk milleti adına TBMM'ye aittir.

Bu ifade iki şeyi aynı anda gösterir.

Birincisi, kanun yapma yetkisinin merkezinde meclis vardır.

İkincisi, meclis bu yetkiyi kendi adına değil, millet adına kullanır.

Bu nedenle TBMM'nin varlığı sadece bir kurum meselesi değil, millî egemenliğin temsil yoluyla kullanılmasının anayasal biçimidir.

TBMM genel oyla seçilen 600 milletvekilinden oluşur.

Milletvekilleri seçildikleri ilin veya kendilerine oy veren grubun vekili gibi değil, bütün milletin temsilcisi gibi kabul edilir.

Bu temsil anlayışı, milletvekilinin meclisteki görevini yerel veya dar bir menfaatle sınırlamaz.

Yasama organının kararları, anayasal düzende bütün ülke ve millet adına alınan kararlar olarak değerlendirilir.

Milletvekili seçilme yaşı 18'dir.

Seçimlerin temel çerçevesi, TBMM ve Cumhurbaşkanı seçimlerinin beş yılda bir aynı gün yapılmasıdır.

Bu kural, 2017 değişikliklerinden sonraki hükümet sistemiyle bağlantılıdır.

Yasama ve yürütme ayrı organlar olarak seçilir; fakat seçim takvimi birlikte kurulur.

Seçimlerin yenilenmesi söz konusu olduğunda da bu birliktelik önem taşır.

Savaş nedeniyle seçimlerin yapılamaması hâlinde TBMM seçimlerin bir yıl ertelenmesine karar verebilir.

Savaşın devam etmesi durumunda erteleme aynı şekilde tekrarlanabilir.

Bu düzenleme, seçimlerin olağan demokratik işleyişin temeli olduğunu, fakat fiilen yapılamayacak kadar ağır bir savaş hâlinde anayasal bir erteleme imkânı tanındığını gösterir.

Yasama organı yalnızca kanun çıkaran bir kurul olarak düşünülmemelidir.

Meclis bütçeyi kabul eder, savaş hâli ilanı gibi ağır devlet kararlarında rol oynar, bazı kurumların üyelerini seçer ve yürütmeyi anayasal denetim yollarıyla izler.