Özel Hukuk Dalları Konu Anlatımı

Özel hukuk dalları, kamu hukukundan farklı olarak kişiler arasındaki eşitlik esasına dayanan ilişkileri düzenler.

Burada taraflardan biri devlet olsa bile, devlet kamu gücünü kullanmadan sıradan bir kişi gibi ilişkiye giriyorsa özel hukuk mantığı gündeme gelebilir.

Bu alanın merkezinde bireylerin hakları, borçları, aile ilişkileri, malvarlığı, mirası, ticari faaliyetleri ve yabancılık unsuru taşıyan özel ilişkileri vardır.

Bu nedenle özel hukuk, günlük hayatın en görünür hukuk alanlarından biridir.

Medeni hukuk özel hukukun ana gövdesidir.

Kişiler hukuku, aile hukuku, miras hukuku ve eşya hukuku medeni hukuk içinde düşünülür.

MEB notunda gerçek kişiliğin tam ve sağ doğumla başladığı, kanuni erginlik yaşının on sekiz olduğu, olağan evlenme yaşının on yedi, olağanüstü evlenme yaşının on altı olduğu ve gerçek kişiliği sona erdiren hallerin ölüm, ölüm karinesi, gaiplik ve birlikte ölüm karinesi olduğu belirtilir.

Bu bilgiler kişiler hukukunun ve aile-miras bağlantısının temelini oluşturur.

Aynı notta kişiye eşya üzerinde doğrudan egemenlik yetkisi tanıyan hakkın ayni hak olduğu belirtilerek eşya hukukunun kilit kavramına da işaret edilir.

Borçlar hukuku, kişiler arasında borç ilişkilerinin doğmasını, yerine getirilmesini ve ihlal halinde sonuçlarını düzenler.

Bir kişinin başka bir kişiden bir edimi isteme yetkisi, alacak hakkı ve borç ilişkisi mantığıyla açıklanır.

MEB notunda zarar varsa zarara sebep olanın tazminat ödeyeceği bilgisi, borçlar hukukunun sorumluluk tarafıyla ilişkilendirilebilir.

Hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesinde objektif dürüstlük ilkesinin geçerli olması da özel hukuk ilişkilerinin güvene dayalı yürütülmesi gerektiğini gösterir.

Ticaret hukuku, ticari işletme, şirketler, kıymetli evrak ve ticari faaliyetlerden doğan ilişkilerle ilgilenen özel hukuk dalıdır.

Vatandaşlık kaynaklarında bu alan genellikle medeni hukuk ve borçlar hukukundan sonra, özel hukukun daha ticari nitelikteki ilişkilerini açıklamak için ele alınır.

Devletler özel hukuku ise yabancılık unsuru taşıyan özel hukuk ilişkilerinde hangi hukukun uygulanacağı, yabancı kararların etkisi ve vatandaşlık gibi konularla bağlantı kurar.

Burada devletler arası kamu ilişkileri değil, yabancılık unsuru taşıyan özel ilişkiler önemlidir.

Özel hukuk dallarının ortak yönü, kişilerin özel menfaat alanlarını düzenlemeleridir.

Kişi doğar, ergin olur, evlenir, borç altına girer, mal üzerinde hak sahibi olur, dernek veya şirket gibi tüzel kişiliklerle ilişki kurar, vasiyetname düzenler ve ölümüyle miras ilişkileri doğar.