İbra, alacaklı ile borçlunun mevcut borcu tamamen veya kısmen sona erdiren sözleşmesidir. Borcu doğuran işlem şekle bağlı olsa bile ibra kural olarak şekle bağlı değildir. Asıl borcun sona ermesiyle bağlı haklar da kural olarak sona erer; işlemiş faiz veya ceza koşulunun saklı tutulmasına ilişkin TBK m. 131 istisnaları ayrıca değerlendirilir. Müteselsil borçlulardan biriyle yapılan ibra, diğer borçluları ibra edilen borçlunun iç ilişkideki payı oranında kurtarır. İşçi alacaklarında ise yazılılık, iş sözleşmesinin bitiminden sonra en az bir ay, alacak türü ve miktarının açıklığı, noksansız ödeme ve banka aracılığı şartları birlikte aranır.
HMGS İbra Konu Anlatımı
İbra konusunun özeti ve anlatımı — HMGS Borçlar Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
HMGS konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
HMGS ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
İbra, alacaklı ile borçlunun mevcut bir borcu tamamen veya kısmen ortadan kaldırmak için yaptığı sözleşmedir.
Tek taraflı vazgeçme beyanı değildir; borcu sona erdirmeye yönelen karşılıklı ve birbirine uygun iradeler gerekir.
Borç hiç doğmamış veya daha önce sona ermişse ortadan kaldırılacak mevcut bir borç bulunmadığından TBK m. 132 anlamında ibra sonucundan söz edilemez.
TBK m. 132'nin temel özelliği şekil serbestisidir.
Borcu doğuran işlem kanunen veya tarafların anlaşmasıyla belirli bir şekle bağlı olsa bile taraflar ibra sözleşmesini kural olarak şekle bağlı olmadan yapabilir.
İbra tam ise borcun tamamı, kısmi ise yalnız kararlaştırılan bölümü sona erer.
Şekil serbestisi ispat sorununu ortadan kaldırmaz; ibra edildiğini ileri süren taraf anlaşmanın varlığını ve kapsamını ispat etmek zorunda kalabilir.
Bu nedenle uygulamada yazılı ve açık bir belge düzenlenmesi önemini korur.
İbranın kapsamı tarafların iradesinden belirlenir.
Birden çok alacak kalemi bulunan ilişkide hangi ana para, faiz, ceza koşulu veya yan giderin kapsandığı açıkça gösterilmelidir.
Bunun yanında TBK m. 131'in bağlı haklara ilişkin genel sonucu unutulmamalıdır: asıl borç ifa veya başka bir sebeple sona erdiğinde rehin, kefalet, faiz ve ceza koşulu gibi ona bağlı hak ve borçlar da kural olarak sona erer.
İşlemiş faiz veya ceza koşulunu isteme hakkı sözleşmeyle ya da ifa anına kadar yapılacak bildirimle saklı tutulmuşsa veya durum ve koşullardan saklı tutulduğu anlaşılıyorsa bunlar istenebilir.
Taşınmaz rehni, kıymetli evrak ve konkordatoya ilişkin özel hükümler saklıdır.
İbra, ifa ve makbuzla karıştırılmamalıdır.
İfada borçlu edimi yerine getirir; ibra ise edim yerine getirilmese bile tarafların anlaşmasıyla borcu kaldırır.
Makbuz, kural olarak ödemenin yapıldığını gösteren ispat belgesidir.
Bir belgede 'ödeme alındı' denmesi ibra iradesini zorunlu olarak göstermez; bir ibra beyanı da gerçekte yapılan ödemenin belgesi olarak sınırlı sonuç doğurabilir.
Erteleme veya ödeme kolaylığı tanınması da borcu ortadan kaldırmaz, yalnız ifa zamanını ya da biçimini değiştirir.
Müteselsil borçlulukta özel kural TBK m. 166'dadır.
Alacaklının müteselsil borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları ibra edilen borçlunun iç ilişkide borca katılma payı oranında borçtan kurtarır.
Böylece alacaklı, bir borçluyu ibra ettikten sonra o kişinin iç payını diğer borçlular üzerinden dolanarak tahsil edemez.
İç paylar eşit olmak zorunda değildir; sözleşmeden veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden farklı paylar çıkabilir.
Bu nedenle olayda önce ibra edilen kişinin iç ilişkideki payı belirlenmelidir.
İşçinin işverenden olan alacaklarına ilişkin ibra, genel şekil serbestisinin önemli istisnasıdır.
TBK m. 420 uyarınca ibra sözleşmesi yazılı olmalı; ibra tarihi, iş sözleşmesinin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin sonrasına rastlamalı; ibra konusu alacağın türü ve miktarı açıkça belirtilmeli; ödeme hak tutarına göre noksansız ve banka aracılığıyla yapılmalıdır.
Bu şartları taşımayan ibra sözleşmesi veya ibraname kesin hükümsüzdür.
Bir aylık süre yalnız ibra tarihi bakımındandır; işçilik alacağının muacceliyeti kendi kurallarına göre değerlendirilir.
İşçi alacağına ilişkin belgede gerçek hak tutarı noksansız ödenmemişse, belge ibra beyanı içerse bile yalnız ödenen miktarla sınırlı makbuz etkisi doğurabilir.
Bu sınırlı etki için de ödemenin banka aracılığıyla yapılması gerekir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
İbra anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Borçlar Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
İbra konusu HMGS Tüm Konular düzeyindeki Borçlar Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %10. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (Adalet Bakanlığı ile)HMGS (Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı) sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav Takvimi2026 HMGS başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- HMGS Başvuru — Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- Adalet BakanlığıHMGS yeterlilik ve hukuk meslekleri (avukatlık, noterlik, hâkimlik-savcılık) kapısına ilişkin resmî mevzuat.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHMGS sonuç sorgulama ve sonuç belgesi doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve HMGS kılavuzu erişimi.
Sık Sorulan Sorular
Borçlar Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 35 konu içerir.
- Sözleşmeden Doğan Borçlar
- Haksız Fiilden Doğan Borçlar
- Sebepsiz Zenginleşme
- İcap ve Kabul
- Hata Hile İkrah
- Muvazaa
- Şekil
- Temsil
- İfa
- Borçlunun Temerrüdü
- İfa İmkânsızlığı
- Alacaklının Temerrüdü
- Müteselsil Borçluluk
- Cezai Şart
- Bağlanma Parası
- Alacağın Devri
- Borcun Üstlenilmesi
- Yenileme
- Takas
- Zamanaşımı
- Satış Sözleşmesi
- Bağışlama Sözleşmesi
- Kira Sözleşmesi
- Ödünç Sözleşmeleri
- Hizmet Sözleşmesi
- Eser Sözleşmesi
- Vekâlet Sözleşmesi
- Kefalet Sözleşmesi
- Adi Ortaklık
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
HMGS soru çözme rehberi