Sınırlı ayni hak, eşya üzerinde mülkiyetin sağladığı yetkilerin yalnız belirli bölümünü hak sahibine doğrudan ve herkese karşı ileri sürülebilir biçimde tanır. İrtifak hakları eşyadan yararlanma veya malike katlanma-kaçınma yükü getirir; intifa tam yararlanma, oturma bir binadan konut olarak yararlanma, üst ve kaynak hakları ise özel kullanım alanları sağlar. Taşınmaz yükü, taşınmaz malikini taşınmazla güvence altına alınmış belirli edimleri yerine getirmekle yükümlü kılar. Rehin hakları alacağı eşyanın değeri üzerinden öncelikle elde etme güvencesi verir. Türler kanunda sınırlıdır; sözleşmeyle yeni bir ayni hak tipi yaratılamaz.
HMGS Sınırlı Ayni Haklar Konu Anlatımı
Sınırlı Ayni Haklar konusunun özeti ve anlatımı — HMGS Medeni Hukuk dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
HMGS konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
HMGS ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Mülkiyet kullanma, yararlanma ve tasarruf yetkilerini birlikte verir. Sınırlı ayni haklar ise bu yetkilerden belirli olanları mülkiyetten ayırarak başka kişiye tanır.
Hak eşya üzerinde doğrudan kurulduğu için yalnız sözleşmenin tarafına değil, herkese karşı ileri sürülebilir.
İrtifak hakları
İrtifak, hak sahibine eşyadan belirli biçimde yararlanma yetkisi verir veya maliki bazı yetkileri kullanmaktan kaçınmaya ya da kullanıma katlanmaya zorlar.
Malik kural olarak aktif bir edim borcu altına sokulmaz.
İntifa hakkı, aksine düzenleme yoksa eşyanın tam yararlanma yetkisini verir; mülkiyet çıplak mülkiyet olarak malikte kalır. Oturma hakkı, bir binadan veya bölümünden konut olarak yararlanma yetkisidir ve kişiye sıkı sıkıya bağlıdır. Üst hakkı, başkasının arazisinin altında veya üstünde yapı sahibi olma; kaynak hakkı, başkasının arazisindeki kaynaktan yararlanma imkânı sağlar.
Taşınmaz lehine irtifakta hak bir kişiye değil, yararlanan taşınmaza bağlıdır.
Taşınmaz yükü
Taşınmaz yükünde malik, yalnız katlanma veya kaçınma değil, hak sahibine karşı belirli bir edimi yerine getirme borcu altına girer; taşınmaz bu edimin güvencesidir.
Bu aktif edim unsuru, taşınmaz yükünü irtifaktan ayırır.
Rehin hakları
Rehin, borç ödenmezse alacaklıya eşyanın paraya çevrilmesinden elde edilen bedelden öncelikle tatmin yetkisi verir.
Taşınmaz rehninin temel türleri ipotek, ipotekli borç senedi ve irat senedidir.
Taşınır rehni teslimle kurulabileceği gibi kanunun izin verdiği sicilli veya teslimsiz yapılarda da kurulabilir.
Rehin alacaklıya eşyayı kullanıp tüketme değil, değerinden güvence elde etme yetkisi sağlar.
Sınırlı ayni haklarda numerus clausus geçerlidir: taraflar kanundaki tiplerin içeriğini izin verilen ölçüde düzenleyebilir, fakat sözleşmeyle yeni bir ayni hak türü oluşturamaz.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Sınırlı Ayni Haklar anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Medeni Hukuk dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Sınırlı Ayni Haklar konusu HMGS Tüm Konular düzeyindeki Medeni Hukuk dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %13. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (Adalet Bakanlığı ile)HMGS (Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı) sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav Takvimi2026 HMGS başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- HMGS Başvuru — Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- Adalet BakanlığıHMGS yeterlilik ve hukuk meslekleri (avukatlık, noterlik, hâkimlik-savcılık) kapısına ilişkin resmî mevzuat.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHMGS sonuç sorgulama ve sonuç belgesi doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve HMGS kılavuzu erişimi.
Sık Sorulan Sorular
Medeni Hukuk dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 35 konu içerir.
- Dürüstlük Kuralı ve İyiniyet
- Hâkimin Takdir Yetkisi
- İspat Yükü
- Kanunun Uygulanması ve Yorumu
- Gerçek Kişiler
- Hak ve Fiil Ehliyeti
- Kişiliğin Korunması
- Ad ve Yerleşim Yeri
- Tüzel Kişiler
- Dernek ve Vakıflar
- Nişanlanma
- Evlenme ve Koşulları
- Evliliğin Genel Hükümleri
- Mal Rejimleri
- Boşanma ve Sonuçları
- Soybağı
- Velayet
- Vesayet
- Nafaka
- Yasal Mirasçılar
- Ölüme Bağlı Tasarruflar
- Saklı Pay ve Tenkis
- Mirasın Geçmesi
- Mirasın Paylaşılması
- Zilyetlik
- Tapu Sicili
- Mülkiyet
- Taşınmaz Mülkiyeti
- Taşınır Mülkiyeti
- Rehin Hakları
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
HMGS soru çözme rehberi