KPSS Lisans · Türkçe

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler Konu Anlatımı

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Türkçe dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Birleşik anlam taşıyan her söz bitişik yazılmaz. Ayrı yazımda temel ölçü, kelimelerin ses veya anlam yapısında kaynaşma bulunmaması ve yazım kılavuzunun ilgili grubu ayrı kabul etmesidir. “Etmek, edilmek, olmak” yardımcı fiilleriyle kurulan yapılarda ses düşmesi, türemesi veya değişmesi yoksa sözler genellikle ayrı; böyle bir değişme varsa bitişik yazılır. Renk tonları, yer-yön belirten bazı birleşikler, “alt, üst, ana, ön, arka, iç, dış” gibi sözlerle kurulan birçok terim ve yiyecek adının önemli bölümü ayrı yazılır; fakat kalıplaşmış istisnalar vardır. Bu nedenle yalnız anlam bütünlüğü ya da yalnız ses değişmesi bütün örnekleri çözen tek kural değildir; sözün grubu ve güncel sözlük yazımı birlikte kontrol edilir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Bir söz grubunun tek kavramı karşılaması, onun mutlaka bitişik yazılacağı anlamına gelmez.

Türkçede birleşiklerin yazımı; ses olayı, anlam kaynaşması, kelime türü ve yerleşik sözlük biçimi birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Yardımcı fiille kurulan birleşikler

“Etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak” yardımcı fiilleriyle kurulan sözlerde isim unsurunda ses düşmesi, ses türemesi veya belirgin bir ses değişmesi yoksa kelimeler ayrı yazılır: fark etmek, arz etmek, terk edilmek, var olmak.

Ses olayı varsa bitişik yazım görülebilir: affetmek, hissetmek, emretmek, kaybolmak.

Bu ölçüt yalnız yardımcı fiilli yapılar içindir; bütün birleşik kelimelere uygulanabilecek evrensel bir formül değildir.

Ayrı yazılan yaygın gruplar

  • Renk tonunu belirten yapılar: açık mavi, koyu yeşil.
  • Bir yer veya yön bildiren birçok yapı: gök taşı, yer elması, su yolu.
  • “Alt, üst, ana, ön, arka, iç, dış” gibi sözlerle kurulan ve terimleşmesine rağmen ayrı yazılan pek çok yapı: alt kurul, ana bilim dalı, ön söz, arka plan, iç savaş, dış borç.
  • Hayvan, bitki, yiyecek, araç veya eşya adı kuran birçok tamlama: köpek balığı, kuru fasulye, toplu iğne.

Bu grupların kalıplaşmış bitişik örnekleri de bulunduğundan yalnız ilk kelimeye bakılarak karar verilmez.

Örneğin “baş”, “ön” veya “alt” ile başlayan bütün sözlerin aynı biçimde yazıldığı söylenemez.

Güvenli çözüm

Önce yapının yardımcı fiilli olup olmadığını ve ses olayı bulunup bulunmadığını belirleyin.

Ardından sözün ait olduğu yazım grubuna ve anlam kaynaşmasına bakın.

Yerleşik biçimden kuşku duyulduğunda güncel TDK Yazım Kılavuzu veya Güncel Türkçe Sözlük esas alınır.

Sınavda en tehlikeli yaklaşım, “anlamı tekse bitişik” ya da “ses değişmiyorsa ayrı” gibi tek ölçütlü genellemedir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Sesli anlatım ve soru çözümü uygulamada

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler anlatımının tamamı bu sayfada ücretsiz okunur; sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler, KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Evet, bu konunun yayımlanan anlatımının tamamı bu sayfada yer alır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Türkçe dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 201 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu ders toplam 201 konu içerir.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by