KPSS Lisans · Türkçe

Ek Fiil (Ek-Eylem) Konu Anlatımı

Ek Fiil (Ek-Eylem) konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Türkçe dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Ek fiilin iki temel görevi vardır: isim soylu sözcükleri yüklem yapmak ve çekimli fiile eklenerek birleşik zaman oluşturmak. İsim yükleminde şimdiki/geniş zaman çoğu kez yalnız kişi ekiyle görünür: öğrenciyim, hazırız; -dir kesinlik, bildirme veya genelleme değeri katabilir. Geçmiş, rivayet ve şart biçimleri idi, imiş, ise sözcüklerinin ekleşmiş hâlleridir: hastaydı, yorgunmuş, uygunsa. Fiilde ise geliyordu, gelecekmiş, gelirse gibi yapılar zaman veya kip katmanlarını birleştirir. Değil isim cümlesini olumsuzlaştırır; ek fiil bundan sonra çekimlenebilir: hazır değildi. Ek fiil, yapım eki değil çekim unsurudur.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Ek fiil, eski imek fiilinin günümüzde bağımsız kullanımını büyük ölçüde yitirmiş biçimidir.

Ayrı yazılan idi, imiş, ise biçimleri ses uyumuyla önceki sözcüğe ekleşebilir.

Görevi yeni bir sözlük anlamı üretmek değil, yüklem ve kip ilişkisi kurmaktır.

İsim soylu sözcüğü yüklem yapma

Ad, sıfat, zamir veya edat grubu ek fiille yargı bildirir:

  • Ben öğrenciyim.
  • O gün hava sakindi.
  • Çocuk çok yorgunmuş.
  • Koşullar uygunsa başlayalım.

Şimdiki/geniş zamanda üçüncü tekil kişi eki görünmeyebilir: “Hava güzel.” Diğer kişilerde -im, -sin, -iz, -siniz gibi kişi biçimleri kullanılır. -dir her isim yükleminde zorunlu değildir; “Su yüz derecede kaynar.” türü genellemelerde veya bağlama göre kesinlik/tahmin değerinde görülebilir.

İsim cümlesinin olumsuzu değil ile kurulur: “Hazır değilim.” Zaman veya kişi eki çoğunlukla değil üzerinde görünür: “Hazır değildi.” Yok da isim yüklemi kurabilir: “Evde kimse yoktu.”

Fiilde birleşik zaman

Ek fiil, daha önce kip veya zaman eki almış fiile gelerek ikinci bir katman oluşturur:

  • geliyordu: şimdiki zamanın hikâyesi
  • gelecekmiş: gelecek zamanın rivayeti
  • gelirse: geniş zamanın şartı

İlk ek eylemin temel zaman/kip görünümünü, ek fiil ise anlatıcının geçmişten aktarma, duyma veya koşula bağlama tutumunu kurar. “Geldiydi” gibi bölgesel ya da özel kullanımların sınavdaki adlandırması kaynak yaklaşımına göre ayrıca değerlendirilir.

Karışan yapılar

İken zaman veya durum ilişkisi kuran zarf-fiil biçimidir: “Çocukken burada yaşardı.” Ek fiille tarihsel bağı olsa da cümledeki görevi zarf yan anlamı kurmaktır.

İyelik ve hâl ekleri ise adın sahiplik veya görev ilişkisini gösterir; ek fiil gibi yargı kurmaz.

Çözümde önce sözcüğün isim mi çekimli fiil mi olduğuna bakılır.

İsimse ek fiilin onu yüklemleştirip yüklemleştirmediği, fiilse ikinci zaman/kip katmanı kurup kurmadığı belirlenir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Sesli anlatım ve soru çözümü uygulamada

Ek Fiil (Ek-Eylem) anlatımının tamamı bu sayfada ücretsiz okunur; sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Ek Fiil (Ek-Eylem) konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Ek Fiil (Ek-Eylem), KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Evet, bu konunun yayımlanan anlatımının tamamı bu sayfada yer alır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Türkçe dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 201 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu ders toplam 201 konu içerir.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by