KPSS Lisans · Türkçe

Yakınma - Sitem Konu Anlatımı

Yakınma - Sitem konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Türkçe dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Yakınma, konuşanın bir kişi, davranış, olay veya durumdan duyduğu memnuniyetsizliği şikâyet ya da serzeniş olarak bildirmesidir. Sitem ise belirli bir kişiye, onun sözü veya davranışının kendisinde üzüntü, alınganlık ya da kırgınlık yarattığını öfkelenmeden anlatan daha özel bir anlamdır. Bu yüzden her sitemde bir hoşnutsuzluk bulunabilir; fakat her yakınma sitem değildir. "Otobüsler yine geç kaldı" genel yakınmaya, "Zor günümde beni hiç aramadın" bağlama göre muhataba yönelen siteme örnektir. Güçlü öfke ve azarlama, TDK tanımındaki sitemin ayırt edici ölçütü değildir. Hayıflanma kişinin kendi durumuna veya kaçan olana üzülmesi, pişmanlık ise kendi davranışını yanlış bulmasıdır. Çözümde duygunun hedefi, belirli bir muhatap ve ilişki beklentisi bulunup bulunmadığı, kırgınlığın öfkeden ayrılıp ayrılmadığı birlikte değerlendirilmelidir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Yakınma

Yakınma, bir kişi, davranış, olay veya süregelen durumdan duyulan memnuniyetsizliğin şikâyet ya da serzeniş biçiminde dile getirilmesidir.

"Bu otobüsler yine geç kaldı" cümlesinde konuşan yalnızca saat bilgisi vermez; tekrar eden gecikmeden rahatsızlığını da gösterir.

"İşler bir türlü zamanında bitmiyor" cümlesinde de genel bir durumdan yakınma vardır.

Yakınmanın hedefi mutlaka belirsiz veya kişisiz olmak zorunda değildir.

Konuşan bir kişiden de yakınabilir.

Ayırıcı nokta, cümlenin genel olarak şikâyeti mi öne çıkardığı, yoksa belirli bir muhataba ilişkin kırgın beklentiyi mi taşıdığıdır.

Yine, hâlâ, bir türlü ve hep gibi sözler yakınma anlamını güçlendirebilir; fakat tek başlarına yeterli değildir.

Cümlenin bütünü konuşanın memnuniyetsizliğini duyurmalıdır.

Sitem

TDK Güncel Türkçe Sözlükteki anlam çerçevesine göre sitem, bir kimseye onun sözü veya davranışının üzüntü, alınganlık ya da kırgınlık doğurduğunu öfkelenmeden belirtmektir.

Sitem bu nedenle belirli bir muhatap ve ilişki beklentisi içerir.

"Zor günümde beni hiç aramadın" sözü, konuşan karşısındaki kişiden ilgi beklediği ve bu beklenti karşılanmadığı için sitem olabilir.

"Bunca emeğimi görmezden geldin" cümlesinde de kırgınlık muhataba yönelir.

Sitemin doğrudan "sen" zamiriyle kurulması şart değildir.

"İnsan eski arkadaşını hiç mi hatırlamaz?

" sözü bağlamda belirli bir kişiye yöneliyorsa sitem taşıyabilir.

Buna karşılık yalnız sert bir suçlama veya öfkeli azarlama bulunması sitem sonucunu otomatik olarak doğurmaz.

Sözlük tanımındaki öfkelenmeme unsuru nedeniyle asıl ton incinme ve kırgınlıktır.

Yakınma ile sitem arasındaki ilişki

İki anlamın ortak alanı hoşnutsuzluktur.

Yakınma daha geniş bir şikâyet kategorisidir; kişi, hizmet, toplumsal alışkanlık veya tekrar eden olay hedef olabilir.

Sitem ise bu hoşnutsuzluğun belirli bir kişiye, aradaki ilişkiye ve karşılanmayan beklentiye bağlanan özel görünümüdür.

Bu nedenle "hedef genel ise yakınma, hedef kişi ise mutlaka sitem" gibi katı bir kural kurulamaz.

Bir kişiden genel biçimde şikâyet edilebilir; sitem için ayrıca kırgınlık ve beklenti ilişkisi aranır.

Örnekleri karşılaştırın:

  • "Komşular her gece gürültü yapıyor.

" Konuşanın rahatsızlığı ve şikâyeti öndedir; yakınmadır.

  • "Bunca yıllık komşumsun, bir kez olsun hâlimi sormadın.

" Belirli muhataba yönelen incinmiş beklenti sitemi öne çıkarır.

  • "Yönetici yine toplantıya geç geldi.

" Bağlama göre saptama veya yakınma olabilir; kırgın ilişki beklentisi verilmeden sitem denmez.

  • "Sana güvendim, ama sözünü tutmadın.

" Öfke yerine incinmiş bir serzenişle söylenmişse sitemdir.

Hayıflanma ve pişmanlıktan ayırma

Kaynak transkript, yakınmayı özellikle hayıflanmayla karşılaştırır.

Hayıflanmada kişi çoğunlukla kendi durumuna, kaçırdığı imkâna veya gerçekleşmeyen bir olasılığa üzülür: "Keşke o günleri daha iyi değerlendirseydim.

" Pişmanlıkta ise kişi kendi yaptığı davranışı yanlış bulur ve sorumluluğu kendisine yöneltir: "Onu kıracak sözü söylememeliydim.

" Yakınmada rahatsızlık bir dış kişi veya duruma yönelir; sitemde buna belirli muhatapla kurulan kırgın beklenti eklenir.

Olumsuzluk eki, soru biçimi veya ünlem tek başına duygu türünü belirlemez.

"Ne zaman sözünü tutacaksın?

" gerçek bir zaman sorusu da olabilir, bağlama göre yakınma ya da sitem de.

"Ne kadar erken hatırladın!

" görünüşte olumlu sözcükler taşısa da alaylı bağlamda geç kalmaya yönelik sitem anlatabilir.

Karar için olay değil, konuşanın o olaya yüklediği duygu okunur.

Çözüm sırası

Önce cümlenin yalnız saptama mı yaptığını, yoksa memnuniyetsizlik mi bildirdiğini belirleyin.

Memnuniyetsizlik varsa hedefin konuşanın kendi davranışı mı, kaçan bir durum mu, dış koşul mu, yoksa belirli bir muhatap mı olduğunu bulun.

Kendi yanlış davranışı pişmanlığa, kaçan imkâna dönük iç üzüntü hayıflanmaya götürür.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Yakınma - Sitem anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Yakınma - Sitem konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Yakınma - Sitem, KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Türkçe dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 201 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu ders toplam 201 konu içerir.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by