KPSS Lisans · Türkçe

Mübalağa (Abartma) Konu Anlatımı

Mübalağa (Abartma) konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Türkçe dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Mübalağa, yani abartma, bir varlığı, özelliği, olayı veya durumu olduğundan daha büyük ya da daha küçük göstererek anlatım etkisini artırma sanatıdır. Ölçüt yalnız güçlü bir kelime kullanılması değil; bağlamda miktar, süre, uzaklık, büyüklük, küçüklük veya duygu derecesinin olağan ölçünün belirgin biçimde dışına taşınmasıdır. “Seni beklerken yıllar geçti” sözü kısa bir bekleyişi yıllarla anlatarak süreyi büyütür; “Dünyalar kadar işim var” ifadesi iş miktarını gerçek sınırının ötesine taşır. Buna karşılık gerçekten yıllar süren bir bekleyiş ya da sayısal olarak doğru bir çokluk, bağlamda ölçü aşımı yoksa mübalağa değildir. Benzetme iki unsur arasında benzerlik kurar, mecaz sözü gerçek anlamı dışında kullanır, mübalağa ise bir derecelendirme yapar; aynı cümlede birlikte bulunabilseler de soruda istenen baskın işlev ayrı belirlenir. Çözümde önce gerçekçi ölçü kurulmalı, sonra hangi özelliğin büyütüldüğü veya küçültüldüğü ve bu sapmanın anlatım amacı taşıyıp taşımadığı sınanmalıdır.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Mübalağa, diğer adıyla abartma, bir varlığın, özelliğin, olayın veya durumun gerçek ölçüsünü bilinçli biçimde büyüterek ya da küçülterek anlatım etkisi oluşturma sanatıdır.

Millî Eğitim Bakanlığı materyalindeki tanım da bir şeyin olduğundan daha büyük veya daha küçük gösterilmesini esas alır.

Bu nedenle mübalağa yalnız “çok” anlamı veren kelimelerden ibaret değildir; bağlamda normal kabul edilen ölçü ile söylenen ölçü arasında belirgin bir uzaklık bulunmalıdır.

Abartılan şey farklı boyutlarda olabilir.

Süre olduğundan uzun veya kısa, uzaklık erişilemeyecek kadar büyük, miktar sayılamayacak kadar fazla, bir özellik olağanüstü güçlü ya da önemsiz denecek kadar küçük gösterilebilir. “Seni beklerken yıllar geçti” cümlesinde kısa bekleyiş yıllarla anlatıldığı için süre büyütülür. “Bir lokmayla bütün gün doydu” cümlesinde yeterlilik olağan ölçünün dışına taşınır. “Dünyalar kadar işim var” ifadesinde ise iş miktarı ölçüsüz biçimde büyütülür.

Bu örneklerin doğru çözümü, belirli bir kelimeyi ezberlemekten değil, cümlenin kurduğu derece farkını görmekten gelir.

Her güçlü anlatım mübalağa değildir. “Çanta çok ağırdı” cümlesindeki “çok”, bağlama göre gerçek bir gözlem olabilir. “Çanta tonlarca ağırdı” denildiğinde ise sıradan bir çantanın ağırlığıyla sözün kurduğu ölçü arasındaki açık fark abartma kanıtıdır.

Aynı nedenle kesin bir sayı da tek başına mübalağa sayılmaz.

Sayı gerçek durumu bildiriyorsa düz anlam vardır; bağlam, sayının gerçekçi ölçüyü aşan bir etki için kullanıldığını gösteriyorsa abartma doğar.

Mübalağa ile benzetme aynı işlem değildir.

Benzetme, iki varlık veya kavram arasında ortak özellik ilgisi kurar; dereceyi zorunlu olarak büyütmez.

Mecaz, bir sözün gerçek anlamından başka bir anlamda kullanılmasına dayanır.

Mübalağa ise anlatılan niteliğin derecesini değiştirir. “Sesi aslan gibi gürdü” öncelikle benzetmedir. “Sesi bütün şehri yerinden oynattı” ise sesin etkisini olağan sınırın dışına taşıdığı için mübalağadır.

Bir cümlede benzetme, mecaz ve mübalağa birlikte bulunabilir; seçenekler arasında karar verirken soru kökünün istediği ve cümlede en açık kanıtı bulunan işlev esas alınır.

Abartma yalnız büyütme yoluyla kurulmaz.

Bir varlığın veya olayın etkisini gerçek değerinin çok altında gösterme de aynı sanatın küçültme yönüdür.

Büyük bir emeği “iki dakikalık iş” diye sunmak, bağlam gerçekten uzun ve güç bir çalışma gösteriyorsa, süreyi küçülten bir mübalağadır.

Başlıktaki “büyütme” sözü bu nedenle tek başına yeterli değildir; kavram hem büyütme hem küçültme yönüyle öğrenilmelidir.

Soruyu çözerken dört aşamalı bir denetim kullanılabilir.

Önce cümlenin düz anlamdaki gerçekçi ölçüsü düşünülür.

Sonra hangi boyutun değiştirildiği belirlenir: süre, sayı, uzaklık, hacim, güç, duygu veya başka bir derece.

Üçüncü olarak sözün bu ölçüyü belirgin biçimde büyütüp küçülttüğü sınanır.

Son olarak anlatımın bilgi vermekten çok vurgu, duygu, eleştiri veya mizah etkisi oluşturup oluşturmadığına bakılır.

Bu kanıtlardan yalnız biri değil, bütünü mübalağa sonucunu desteklemelidir.

Sınavlarda yaygın tuzak, “herkes”, “hiç”, “dünya”, “ömür” veya “milyon” gibi kelimeleri görünce doğrudan abartma seçeneğine gitmektir.

Bu kelimeler bazı bağlamlarda gerçek anlamlarıyla kullanılabilir.

Tersine, tanıdık bir abartma kelimesi olmadan da ölçü aşımı kurulabilir.

Bu yüzden kelime listesi değil, bağlam karşılaştırması yapılmalıdır.

Gerçekçi ölçüyle söylenen ölçü arasında bilinçli bir derece sapması yoksa ifade etkileyici veya mecazlı olsa bile mübalağa denemez.

Mübalağanın metindeki görevi de cevap için ipucu verir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Mübalağa (Abartma) anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Mübalağa (Abartma) konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Mübalağa (Abartma), KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Türkçe dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 201 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu ders toplam 201 konu içerir.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by