KPSS Lisans · Türkçe

Durum Zarfları Konu Anlatımı

Durum Zarfları konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Türkçe dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Durum zarfı, bir fiilin veya fiilimsinin gerçekleşme biçimini bildirir ve çoğunlukla "nasıl?" sorusuna cevap verir. "Doğru söyledi" ve "sessizce yürüyen çocuk" örneklerinde doğru ile sessizce, sırasıyla söyledi fiilini ve yürüyen sıfat-fiilini belirtir. Aynı sözcük bir adın niteliğini bildirirse sıfat olur: "hızlı araç"ta hızlı sıfat, "hızlı ilerledi"de durum zarfıdır. Zarfın belirttiği fiil ya da fiilimsiyle yan yana bulunması şart değildir. Sözcük türü ile cümledeki görev de ayrılmalıdır: "Soruları dikkatle çözerek ilerledi" cümlesinde dikkatle durum zarfı, çözerek ise zarf-fiildir; çözerek grubunun cümlede zarf işlevi görmesi onu sözcük türü bakımından durum zarfına dönüştürmez. Güvenli çözüm, önce hedef fiil veya fiilimsiyi bulup ardından altı çizili sözcüğün bir adı mı yoksa hareketin yapılış biçimini mi belirttiğini saptamaktır.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Temel ölçüt: hareketin yapılış biçimi

Durum zarfı, bir fiilin veya fiilimsinin nasıl gerçekleştiğini bildiren sözcük ya da söz grubudur.

Kaynaktaki "doğru söyle" ve "yavaş konuş" örneklerinde doğru ile yavaş, eylemin tarzını açıklar.

Bulma yöntemi, ilgili fiile veya fiilimsiye nasıl? sorusunu sormaktır.

"Çocuk kapıyı sessizce kapattı" cümlesinde nasıl kapattı sorusunun cevabı sessizce olduğu için bu sözcük durum zarfıdır.

Zarfın, belirttiği hareketin hemen yanında bulunması gerekmez.

"Öğrenci, bütün uyarılara rağmen soruyu dikkatle çözdü" cümlesinde dikkatle ile çözdü arasına başka ögeler girebilir; ilişki yine hareketin yapılış biçimine dayanır.

Bu nedenle yalnız sözcük sırasına bakmak yerine anlam bağı kurulmalıdır.

Sıfat ile durum zarfını ayırma

Aynı sözcük farklı cümlelerde farklı türlerde kullanılabilir.

"Hızlı araç" sözünde hızlı, araç adını niteler ve sıfattır.

"Araç hızlı ilerledi" cümlesinde ise ilerleme biçimini bildirir ve durum zarfıdır.

Benzer biçimde "güzel konuşma" sözünde güzel bir adı nitelerken, "güzel konuştu" cümlesinde konuşma eyleminin nasıl yapıldığını gösterir.

Ayırıcı soru şudur: Sözcük bir adı mı, yoksa bir fiil veya fiilimsinin bildirdiği hareketi mi açıklıyor?

Adı niteliyorsa sıfat; hareketin yapılış biçimini bildiriyorsa durum zarfıdır.

Sözcüğün tek başına olumlu, olumsuz, hız veya nitelik anlamı taşıması türü belirlemez.

Fiilimsiyi belirten zarf

Zarflar çekimli fiillerin yanı sıra fiilimsileri de belirtebilir.

"Sessizce yürüyen çocuk" sözünde sessizce, çocuk adını değil yürüyen sıfat-fiilinin bildirdiği hareketi açıklar.

"Özenle hazırlanmış rapor" sözünde özenle, hazırlanmış fiilimsisine bağlanır.

Bu örneklerde fiilimsi, içinde bulunduğu grubun başka bir görev üstlenmesine rağmen hareket anlamını koruduğu için zarf tarafından belirtilebilir.

Burada sözcük türleri birbirine karıştırılmamalıdır.

"Soruları dikkatle çözerek ilerledi" cümlesinde dikkatle, çözerek fiilimsisinin nasıl yapıldığını bildiren durum zarfıdır. Çözerek ise yapısındaki -erek eki nedeniyle zarf-fiildir.

Zarf-fiil grubu cümlede zarf tümleci işlevi görebilir; fakat bu işlev, çözerek sözcüğünü sözcük türü sorusunda durum zarfı yapmaz.

Aynı ayrım -arak, -madan veya başka zarf-fiil ekleri taşıyan biçimler için de geçerlidir.

Diğer zarf türleriyle karşılaştırma

Fiile bağlı her zarf durum zarfı değildir.

"Dün geldi" cümlesinde dün, ne zaman sorusuna cevap veren zaman zarfıdır.

"İçeri girdi" cümlesinde içeri, yön bildirir.

"Çok çalıştı" cümlesinde çok, ne kadar sorusuna cevap veren miktar zarfıdır.

"Dikkatle çalıştı" cümlesinde ise dikkatle, nasıl sorusunun cevabıdır.

Aynı cümlede birden çok zarf türü de bulunabilir: "Dün çok dikkatli çalıştı" cümlesinde dün zaman, çok miktar, dikkatli ise çalışma biçimini bildiren durum zarfıdır.

Sözcük ile söz grubu ayrımı da korunmalıdır.

"Büyük bir dikkatle dinledi" cümlesinde büyük bir dikkatle bütünü eylemin nasıl yapıldığını anlatan zarf işlevli bir söz grubudur.

Soru tek bir sözcüğün türünü soruyorsa grubun iç yapısı ayrıca çözülür; cümle ögesini soruyorsa bütün grup zarf tümleci olarak değerlendirilebilir.

Sınavda uygulanacak sıra

Önce yüklemi ve varsa fiilimsileri bulun.

Altı çizili sözün bunlardan hangisine bağlandığını belirleyin.

Bir adı niteliyorsa sıfat seçeneğine gidin.

Fiil veya fiilimsinin zamanını, yönünü ya da miktarını bildiriyorsa ilgili diğer zarf türünü düşünün.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Durum Zarfları anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Durum Zarfları konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Durum Zarfları, KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Türkçe dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 201 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu ders toplam 201 konu içerir.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by