Durum zarfı, bir fiilin veya fiilimsinin gerçekleşme biçimini bildirir ve çoğunlukla "nasıl?" sorusuna cevap verir. "Doğru söyledi" ve "sessizce yürüyen çocuk" örneklerinde doğru ile sessizce, sırasıyla söyledi fiilini ve yürüyen sıfat-fiilini belirtir. Aynı sözcük bir adın niteliğini bildirirse sıfat olur: "hızlı araç"ta hızlı sıfat, "hızlı ilerledi"de durum zarfıdır. Zarfın belirttiği fiil ya da fiilimsiyle yan yana bulunması şart değildir. Sözcük türü ile cümledeki görev de ayrılmalıdır: "Soruları dikkatle çözerek ilerledi" cümlesinde dikkatle durum zarfı, çözerek ise zarf-fiildir; çözerek grubunun cümlede zarf işlevi görmesi onu sözcük türü bakımından durum zarfına dönüştürmez. Güvenli çözüm, önce hedef fiil veya fiilimsiyi bulup ardından altı çizili sözcüğün bir adı mı yoksa hareketin yapılış biçimini mi belirttiğini saptamaktır.
Durum Zarfları Konu Anlatımı
Durum Zarfları konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Türkçe dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
KPSS Lisans ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Temel ölçüt: hareketin yapılış biçimi
Durum zarfı, bir fiilin veya fiilimsinin nasıl gerçekleştiğini bildiren sözcük ya da söz grubudur.
Kaynaktaki "doğru söyle" ve "yavaş konuş" örneklerinde doğru ile yavaş, eylemin tarzını açıklar.
Bulma yöntemi, ilgili fiile veya fiilimsiye nasıl? sorusunu sormaktır.
"Çocuk kapıyı sessizce kapattı" cümlesinde nasıl kapattı sorusunun cevabı sessizce olduğu için bu sözcük durum zarfıdır.
Zarfın, belirttiği hareketin hemen yanında bulunması gerekmez.
"Öğrenci, bütün uyarılara rağmen soruyu dikkatle çözdü" cümlesinde dikkatle ile çözdü arasına başka ögeler girebilir; ilişki yine hareketin yapılış biçimine dayanır.
Bu nedenle yalnız sözcük sırasına bakmak yerine anlam bağı kurulmalıdır.
Sıfat ile durum zarfını ayırma
Aynı sözcük farklı cümlelerde farklı türlerde kullanılabilir.
"Hızlı araç" sözünde hızlı, araç adını niteler ve sıfattır.
"Araç hızlı ilerledi" cümlesinde ise ilerleme biçimini bildirir ve durum zarfıdır.
Benzer biçimde "güzel konuşma" sözünde güzel bir adı nitelerken, "güzel konuştu" cümlesinde konuşma eyleminin nasıl yapıldığını gösterir.
Ayırıcı soru şudur: Sözcük bir adı mı, yoksa bir fiil veya fiilimsinin bildirdiği hareketi mi açıklıyor?
Adı niteliyorsa sıfat; hareketin yapılış biçimini bildiriyorsa durum zarfıdır.
Sözcüğün tek başına olumlu, olumsuz, hız veya nitelik anlamı taşıması türü belirlemez.
Fiilimsiyi belirten zarf
Zarflar çekimli fiillerin yanı sıra fiilimsileri de belirtebilir.
"Sessizce yürüyen çocuk" sözünde sessizce, çocuk adını değil yürüyen sıfat-fiilinin bildirdiği hareketi açıklar.
"Özenle hazırlanmış rapor" sözünde özenle, hazırlanmış fiilimsisine bağlanır.
Bu örneklerde fiilimsi, içinde bulunduğu grubun başka bir görev üstlenmesine rağmen hareket anlamını koruduğu için zarf tarafından belirtilebilir.
Burada sözcük türleri birbirine karıştırılmamalıdır.
"Soruları dikkatle çözerek ilerledi" cümlesinde dikkatle, çözerek fiilimsisinin nasıl yapıldığını bildiren durum zarfıdır. Çözerek ise yapısındaki -erek eki nedeniyle zarf-fiildir.
Zarf-fiil grubu cümlede zarf tümleci işlevi görebilir; fakat bu işlev, çözerek sözcüğünü sözcük türü sorusunda durum zarfı yapmaz.
Aynı ayrım -arak, -madan veya başka zarf-fiil ekleri taşıyan biçimler için de geçerlidir.
Diğer zarf türleriyle karşılaştırma
Fiile bağlı her zarf durum zarfı değildir.
"Dün geldi" cümlesinde dün, ne zaman sorusuna cevap veren zaman zarfıdır.
"İçeri girdi" cümlesinde içeri, yön bildirir.
"Çok çalıştı" cümlesinde çok, ne kadar sorusuna cevap veren miktar zarfıdır.
"Dikkatle çalıştı" cümlesinde ise dikkatle, nasıl sorusunun cevabıdır.
Aynı cümlede birden çok zarf türü de bulunabilir: "Dün çok dikkatli çalıştı" cümlesinde dün zaman, çok miktar, dikkatli ise çalışma biçimini bildiren durum zarfıdır.
Sözcük ile söz grubu ayrımı da korunmalıdır.
"Büyük bir dikkatle dinledi" cümlesinde büyük bir dikkatle bütünü eylemin nasıl yapıldığını anlatan zarf işlevli bir söz grubudur.
Soru tek bir sözcüğün türünü soruyorsa grubun iç yapısı ayrıca çözülür; cümle ögesini soruyorsa bütün grup zarf tümleci olarak değerlendirilebilir.
Sınavda uygulanacak sıra
Önce yüklemi ve varsa fiilimsileri bulun.
Altı çizili sözün bunlardan hangisine bağlandığını belirleyin.
Bir adı niteliyorsa sıfat seçeneğine gidin.
Fiil veya fiilimsinin zamanını, yönünü ya da miktarını bildiriyorsa ilgili diğer zarf türünü düşünün.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Durum Zarfları anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Türkçe dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Durum Zarfları konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)KPSS Lisans (Genel Yetenek-Genel Kültür) sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav Takvimi2026 KPSS Lisans GY-GK sınav, başvuru ve sonuç tarihleri (resmî takvim).
- KPSS Başvuru — Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- KPSS KılavuzuResmî KPSS kılavuzu: başvuru koşulları, ücret ve sınav bilgileri.
- 2026 KPSS DuyurularıÖSYM 2026 KPSS ana sayfası ve güncel duyurular.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiKPSS sonuç sorgulama ve sonuç belgesi doğrulama.
Sık Sorulan Sorular
Türkçe dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 201 konu içerir.
- Sözcüğün Anlam Özellikleri
- Gerçek Anlam
- Mecaz Anlam
- Terimsel Anlam
- Sözcükte Anlam Olayları
- Benzetme (Teşbih)
- Eğretileme (İstiare)
- Kişileştirme (Teşhis)
- Kinaye (Değinmece)
- Mecazımürsel (Ad Aktarması)
- Dokundurma (Tariz)
- Mübalağa (Abartma)
- Dolaylama
- Güzel Adlandırma
- Sözcükler Arası Anlam İlişkileri
- Eş - Yakın Anlamlı Sözcükler
- Karşıt (Zıt) Anlamlı Sözcükler
- Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler
- Somut - Soyut Anlamlı Sözcükler
- Nitel-Nicel Anlamlı Sözcükler
- Genel-Özel Anlamlı Sözcükler
- Yansıma Sözcükler
- Kalıplaşmış Söz Öbekleri
- İkilemeler
- Pekiştirmeler
- Deyimler
- Atasözleri
- Kalıplaşmamış Söz Öbekleri
- Cümlenin Yorumu
- Cümlenin İletisi
- Cümleden Çıkarılacak Kesin Yargı
- Cümlede Vurgu
- Eş - Yakın Anlamlı Cümleler
- Anlamca Çelişen Cümleler
- Anlamlarına Göre Cümleler
- Olumlu Cümleler
- Olumsuz Cümleler
- Soru Cümleleri
- Ünlem Cümleleri
- Emir Cümleleri
- İçerdiği Duygu, Düşünce ve Duruma Göre Cümleler
- Çıkarım
- Kanıksama
- Saptama
- Değerlendirme
- Yakınma - Sitem
- Pişmanlık
- Ön Yargı
- Olasılık
- Varsayım
- Tahmin
- Şaşırma
- Kuşku
- Uyarı
- Öneri
- Anlam İlişkilerine Göre Cümleler
- Neden - Sonuç (Gerekçe) İlişkisi
- Amaç - Sonuç İlişkisi
- Koşul (Şart) Cümleleri
- Anlatım Özelliklerine Göre Cümleler
- Öznel ve Nesnel Anlatım
- Tanım Cümleleri
- Karşılaştırma Cümleleri
- İçerik ve Üslup (Biçem) Bildiren Cümleler
- Doğrudan Anlatım (Aktarma) Cümleleri
- Dolaylı Anlatım (Aktarma) Cümleleri
- Cümle Analizi (Cümle Değerlendirme)
- Cümlenin Yapısı
- Cümle Tamamlama
- Cümle Oluşturma
- Paragrafın Yapısı
- Paragrafın Bölümleri ve Boşluk Tamamlama
- Düşüncenin Akışını Bozan Cümleler
- Paragrafı İkiye Bölme
- Paragraf Oluşturma
- Paragrafta Yer Değiştirme
- Paragrafın İçeriği
- Ana Düşünce
- Yardımcı Düşünceler
- Paragrafta Anlatım Biçimleri
- Açıklayıcı Anlatım
- Tartışmacı Anlatım
- Öyküleyici Anlatım
- Betimleyici Anlatım
- Düşünceyi Geliştirme Yolları
- Tanımlama
- Karşılaştırma
- Örnekleme
- Sesler
- Ünlü Sesler ve Ünlü Uyumları
- Ünsüz Sesler
- Ses Olayları
- Ünsüz Değişimi - Yumuşama
- Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşme)
- Ses Düşmesi
- Ses Türemesi
- Ulama
- Dudak Ünsüzlerinin Benzeşmesi
- Ünlü Daralması
- Kökte Ünlü Değişimi
- Yardımcı Sesler
- Kök ve Gövde
- Ekler
- Yapım Ekleri
- Çekim Ekleri
- Yapılarına Göre Sözcükler
- İsim (Ad)
- Varlıkların Türüne Göre İsimler
- Varlıkların Sayılarına Göre İsimler
- İsmin Hâlleri
- İsim Tamlamaları
- Zamir (Adıl)
- Kişi Zamirleri
- İşaret Zamirleri
- Belgisiz Zamirler
- Soru Zamirleri
- İlgi Zamiri (Aitlik Eki)
- Sıfat (Ön Ad)
- Niteleme Sıfatları
- Belirtme Sıfatları
- Adlaşmış Sıfatlar
- Zarf (Belirteç)
- Yer-Yön Zarfları
- Zaman Zarfları
- Ölçü-Miktar Zarfları
- Soru Zarfları
- Edat (İlgeç)
- Bağlaç
- Ünlem
- Fiil (Eylem)
- İş (Kılış) Fiilleri
- Oluş Fiileri
- Durum Fiileri
- Fiillerde Kip
- Fiillerde Kişi
- Fiillerde Olumsuzluk
- Fiillerde Anlam (Zaman) Kayması
- Fiillerde Çatı
- Fiilimsiler
- Fiilimsi Grupları
- Yardımcı Fiiller
- Ek Fiil (Ek-Eylem)
- Cümle Türleri
- Yüklemlerine Göre Cümleler
- Öge Dizilişine Göre Cümleler
- Yapılarına Göre Cümleler
- Cümlenin Ögeleri
- Yüklem
- Özne
- Nesne
- Dolaylı Tümleç
- Zarf Tümleci
- Edat Tümleci
- Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler
- Kısaltmaların Yazımı
- Sayıların Yazımı
- Deyimlerin ve İkilemelerin Yazımı
- Birleşik Kelimelerin Yazımı
- Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler
- Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler
- Yabancı Özel Adların Yazımı
- Ses Olaylarıyla İlgili Yazım Kuralları
- Nokta ( . )
- Virgül ( , )
- Noktalı Virgül ( ; )
- İki Nokta ( : )
- Üç Nokta ( ... )
- Soru İşareti ( ? )
- Ünlem İşareti ( ! )
- Kısa Çizgi ( - )
- Uzun Çizgi (-)
- Tırnak İşareti ( " " )
- Parantez ( )
- Kesme İşareti ( ' )
- Anlama Dayalı Anlatım Bozuklukları
- Gereksiz Ek ve Sözcük Kullanımı
- Çelişen Sözcüklerin Bir Arada Kullanımı
- Yanlış Ek ve Sözcük Kullanımı
- Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanımı
- Deyim-Atasözü Yanlışları
- Anlam Belirsizliği
- Mantık Hataları
- Dil Bilgisine Dayalı Anlatım Bozuklukları
- Fiil ve Yüklem Yanlışları
- Özne - Yüklem Uyuşmazlığı
- Özne Eksikliği
- Nesne Eksikliği
- Dolaylı Tümleç Eksikliği
- Zarf ve Edat Tümleci Eksikliği
- Tamlama Yanlışları
- Çatı Uyuşmazlığı
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
KPSS Lisans soru çözme rehberi