KPSS Lisans · Türkçe

Güzel Adlandırma Konu Anlatımı

Güzel Adlandırma konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Türkçe dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Güzel adlandırma ya da örtmece, doğrudan adı korku, acı, ayıp, kabalık veya başka bir olumsuz çağrışım doğuran kavramı daha yumuşak bir sözle karşılamaktır. “Öldü” yerine “vefat etti” veya “Hakk'ın rahmetine kavuştu” denmesi aynı olayı daha az sarsıcı biçimde bildirir; gerçek değişmez, söyleyişin duygusal yükü değişir. Her dolaylı veya nazik anlatım güzel adlandırma değildir. “Sinema” yerine “beyaz perde” denmesi dolaylamadır, çünkü amaç olumsuzluğu örtmek değil, tek kavramı başka bir adla etkili biçimde anlatmaktır. Bir ifadeyi güzel adlandırma saymak için önce örtülen doğrudan kavram, sonra bu kavramın olumsuz yükü ve son olarak seçilen sözün yumuşatıcı işlevi gösterilmelidir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Güzel adlandırma nedir?

Güzel adlandırma, diğer adıyla örtmece, doğrudan söylendiğinde korku, acı, ayıp, kabalık veya toplumsal rahatsızlık uyandırabilecek bir kavramın daha ılımlı ve kabul edilebilir bir ifadeyle karşılanmasıdır.

Yeni ifade gerçeği değiştirmez; o gerçeğin dinleyici üzerindeki sertliğini azaltır.

Kaynakta temel örnek ölüm kavramıdır. “Öldü” sözü olayı doğrudan bildirir.

Aynı olayın “vefat etti” veya “Hakk'ın rahmetine kavuştu” biçiminde söylenmesi, ölüm gerçeğini saklamadan onun olumsuz çağrışımını yumuşatır.

Güzel adlandırma ilişkisi şu üç unsurla kurulur:

  • Doğrudan söylenmeyen bir kavram vardır.
  • Bu kavramın adı bağlamda olumsuz veya incitici bir etki taşır.
  • Onun yerine seçilen ifade aynı gerçeği daha yumuşak biçimde aktarır.

Bu unsurlardan biri yoksa yalnız nazik, mecazlı veya dolaylı bir söyleyiş bulunabilir; güzel adlandırma sonucu zorunlu değildir.

Dolaylamadan farkı

Dolaylama, tek bir kavramın birden çok sözcükle daha etkili biçimde adlandırılmasıdır.

Kaynaktaki “sinema” yerine “beyaz perde” ve “askerlik” yerine “vatani görev” sözleri bu yapıyı gösterir.

Dolaylamada adlandırmanın etkili veya çağrışımlı olması yeterlidir; ilk kavramın mutlaka olumsuz olması gerekmez.

Güzel adlandırmada ise yumuşatma belirleyicidir. “Beyaz perde” sinemanın kötü çağrışımını azaltmaz; bu nedenle yalnız biçimin dolaylı olması onu örtmece yapmaz.

Buna karşılık “Onu dün kaybettik” cümlesinde “öldü” doğrudan söylenmez ve kayıp sözü ölüm haberinin sertliğini azaltır.

Burada dolaylılık ile yumuşatma aynı ifadede buluşur, fakat güzel adlandırma sonucunu doğuran özellik yumuşatmadır.

Nezaket ile örtmece aynı değildir

“Lütfen kapıyı kapatır mısınız?” cümlesi naziktir; ancak olumsuz çağrışımlı bir kavramın yerine başka bir ad koymaz.

Bu yüzden her kibar söz örtmece değildir.

Benzer biçimde, bir düşünceyi uzun söylemek veya mecaz kullanmak tek başına güzel adlandırma oluşturmaz.

Bağlam da zorunludur. “Kaybetmek” sözcüğü “Anahtarımı kaybettim” cümlesinde gerçek anlamıyla kullanılır. “Hastayı kaybettik” cümlesinde ise ölüm doğrudan adlandırılmadan daha yumuşak biçimde bildirilir.

Aynı sözcüğün işlevi, yer aldığı cümlede örtülen kavrama göre değişir.

Tanıma yöntemi

Bir ifadeyi değerlendirirken önce yumuşak sözün yerine hangi doğrudan sözcüğün getirilebildiği bulunur.

Ardından doğrudan sözcüğün neden tercih edilmemiş olabileceği belirlenir.

Son olarak yeni ifadenin yalnız farklı bir ad mı verdiği, yoksa olumsuz etkiyi gerçekten azalttığı mı kontrol edilir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Güzel Adlandırma anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Güzel Adlandırma konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Güzel Adlandırma, KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Türkçe dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 201 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu ders toplam 201 konu içerir.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by