KPSS Lisans · Türkçe

İsmin Hâlleri Konu Anlatımı

İsmin Hâlleri konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Türkçe dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

İsim hâlleri, adın yüklem ve diğer sözcüklerle kurduğu ilişkiyi çekim ekleriyle gösterir. Yalın hâl özel bir hâl eki taşımaz; belirtme -(y)ı/i/u/ü, yönelme -(y)a/e, bulunma -da/de, ayrılma -dan/den ile kurulur. Okul dil bilgisinde ilgi eki -(n)ın/in/un/ün de çoğu kez hâl başlığında ele alınır ve ad tamlamasında tamlayanı kurar. Ek ile cümle görevi aynı şey değildir: yönelme veya bulunma eki alan grup dolaylı tümleç olabileceği gibi bağlama göre zarf anlamı da taşıyabilir; yalın ad özne ya da belirtisiz nesne olabilir. Belirtme eki, üçüncü kişi iyelik eki ve tamlayan eki biçim benzerliği nedeniyle sözcük grubu içinde çözülmelidir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Hâl ekleri, adın eylemle veya başka bir adla kurduğu yön, yer, kaynak, nesne ve sahiplik ilişkilerini gösteren çekim ekleridir.

Sözcüğün aldığı ek belirlenirken ses uyumu, kaynaştırma ünsüzü ve cümlenin anlamı birlikte okunur.

Yalın ve belirtme hâli

Yalın hâl, adın özel bir hâl eki almamış biçimidir: çocuk, evler, kitabım.

Çoğul veya iyelik eki almak yalınlığı tek başına bozmaz.

Yalın ad özne olabilir: “Çocuk geldi.” Belirtisiz nesne de yalındır: “Kitap okudu.”

Belirtme hâli -(y)ı/i/u/ü ekiyle belirli nesneyi kurar: “Kitabı okudu.” Ek alan her sözcük otomatik nesne değildir; yüklemin istemi ve bütün cümle kontrol edilir.

Yönelme, bulunma ve ayrılma

Yönelme hâli -(y)a/e hedef, yön, alıcı veya amaç ilişkisi kurabilir: okula gitti, çocuğa verdi, sınava hazırlandı. Bulunma hâli -da/de yer, zaman veya durum bildirir: evde kaldı, saat üçte başladı. Ayrılma hâli -dan/den çıkış, kaynak, neden, madde veya karşılaştırma bildirebilir: evden çıktı, soğuktan titredi, taştan duvar, senden hızlı.

Bu eklerle kurulan gruplar okul çözümlemesinde çoğunlukla dolaylı tümleç sayılır; fakat kalıplaşmış zaman, neden ve ölçü grupları zarf tümleci işlevi görebilir.

Biçim bilgisi ile öge görevi ayrı sorulardır.

İlgi eki ve iyelik

İlgi veya tamlayan eki -(n)ın/in/un/ün, belirtili ad tamlamasının tamlayanını kurar: öğrencinin kitabı.

İkinci addaki -ı ise üçüncü tekil kişi iyelik ekidir. “Onun evi” sözünde onun tamlayan, evi iyeliklidir; “Evi gördüm.” cümlesindeki -i ise bağlama göre belirtme eki olabilir.

Biçim aynı göründüğünde sözcüğün ardından gelen ad, tamlama ve yüklem ilişkisi incelenir.

Güvenli çözüm

Önce adın kökü ve çoğul/iyelik ekleri ayrılır.

Sonra hâl eki belirlenir ve hangi sözcüğe bağlandığı bulunur.

En son cümlede özne, nesne, dolaylı tümleç veya zarf görevi ayrıca adlandırılır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

İsmin Hâlleri anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

İsmin Hâlleri konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

İsmin Hâlleri, KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Türkçe dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 201 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu ders toplam 201 konu içerir.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by