KPSS Lisans · Türkçe

İsim (Ad) Konu Anlatımı

İsim (Ad) konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Türkçe dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

İsim, varlıkları, kişileri, yerleri, durumları, olayları ve kavramları adlandıran sözcük türüdür. İsim ile zamir ayrımı “kalıcı-geçici” gibi tek başına kesin olmayan bir teste değil, sözcüğün sözlük anlamıyla bir varlık veya kavramı adlandırıp adlandırmadığına ve cümledeki görevine dayanır. Aynı biçim bağlama göre isim, sıfat, zarf ya da adlaşmış sıfat olabilir. Özel-cins, somut-soyut, tekil-çoğul-topluluk ayrımları birbirinden farklı ölçütlerdir. Çekim eki alabilme yardımcı bir belirti olabilir; tek başına sözcük türünü kanıtlamaz. Güvenli çözüm, kelimeyi cümle içinde “neyi adlandırıyor, bir adın yerini mi tutuyor, bir adı mı niteliyor, fiili mi etkiliyor?” sorularıyla değerlendirmektir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Temel tanım

İsim ya da ad; kişi, yer, nesne, canlı, durum, olay, duygu, düşünce ve kavramları adlandıran sözcüktür. Defter, Ankara, çocuk, yağmur, sevinç, adalet bu nedenle isimdir.

Somut olmak zorunlu değildir: duyu organlarıyla doğrudan algılanamayan özgürlük ve umut da birer kavram adı olarak isimdir.

Türü bağlam belirler

Bir sözcüğün türü yalnız sözlük biçiminden çıkarılmaz. Güzel ev sözünde güzel bir adı niteler ve sıfattır; güzeli seçtim sözünde nitelenen isim düşmüş, sözcük adlaşmış sıfat olarak kullanılmıştır. Hızlı araba sözünde sıfat olan hızlı, hızlı koştu sözünde fiili etkileyen zarftır.

Bu örneklerde “isim çekim eki aldı, öyleyse kökten isimdir” sonucu kurulmaz.

İsim ile zamir ayrımında isim bir varlığı veya kavramı kendi sözlük anlamıyla adlandırır; zamir ise cümlede daha önce belirtilen ya da konuşma durumunda bilinen bir adın yerini tutar. Ayşe geldi, o oturdu cümlesinde Ayşe isim, o zamirdir. “Kalıcı-geçici karşılama” anlatımı yardımcı bir sezgi olabilir ama tek başına güvenilir dil bilgisi ölçütü değildir.

İsimlerin anlam sınıfları

Özel ad tek bir varlığı benzerlerinden ayırır; cins adı aynı türden varlıkların ortak adıdır. Türkiye özel ad, ülke cins adıdır.

Somut-soyut ayrımı algılanma biçimine; tekil-çoğul-topluluk ayrımı sayı ve bütünlük anlamına dayanır. Ekip biçimce tekil, anlamca birden çok üyeyi birlikte gösteren topluluk adıdır.

Bu sınıflar aynı düzlemde değildir: bir isim aynı anda özel ve somut ya da cins ve soyut olabilir.

Çekim ve cümle görevi

İsimler çokluk, iyelik, hâl ve tamlayan ekleri alabilir: kitaplar, kitabım, kitaba, kitabın kapağı.

Bu ekler çoğunlukla sözcüğün cümledeki ilişkisini değiştirir, yeni bir sözlük anlamı üretmez.

Ancak ek alabilmek tek başına tür testi değildir; adlaşmış sıfatlar ve zamirler de isim çekim ekleri alabilir.

İsim cümlede özne, nesne, yer tamlayıcısı, tamlayan veya isim yüklemi olabilir.

Cümle ögesi ile sözcük türü ayrı sorulardır. Çocuk güldü cümlesinde çocuk hem isim türündedir hem özne görevindedir; bu iki sınıflandırma birbirinin yerine geçmez.

İsim tamlaması ve sıfat tamlaması

İsim tamlamasında iki isim aitlik, tür veya parça-bütün ilişkisi kurar: öğrencinin defteri, okul bahçesi.

Sıfat tamlamasında ise sıfat ismi niteler veya belirtir: kırmızı defter, üç öğrenci.

Her iki yapı bir adı sınırlar; fakat sözcük türleri ve ek ilişkileri farklıdır.

Sınavda karar sırası

Önce sözcüğün cümlede bir varlık ya da kavramı doğrudan adlandırıp adlandırmadığına bakılır.

Sonra açık veya düşmüş bir ismi niteleyip nitelemediği, bir adın yerini tutup tutmadığı ya da fiili etkileyip etkilemediği kontrol edilir.

Son aşamada soru özel-cins, somut-soyut veya sayı bakımından alt sınıf istiyorsa yalnız o ölçüt uygulanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

İsim (Ad) anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

İsim (Ad) konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

İsim (Ad), KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Türkçe dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 201 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu ders toplam 201 konu içerir.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by