KPSS Lisans · Türkçe

İkilemeler Konu Anlatımı

İkilemeler konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Türkçe dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

İkileme, anlamı güçlendirmek, çoğaltmak, sürerlilik, belirsizlik veya yaklaşma bildirmek için iki sözün kalıplaşmış birlik oluşturmasıdır. Aynı sözle “yavaş yavaş”, yakın anlamlı sözlerle “eş dost”, karşıt sözlerle “ileri geri”, biri anlamını yitirmiş eşlerle “eski püskü” gibi kurulabilir. İkilemeler kural olarak ayrı yazılır ve aralarına virgül konmaz: baş başa, el ele, irili ufaklı. İlk heceye m, p, r veya s getirilerek yapılan pekiştirmeler ise bitişik yazılır: masmavi, bembeyaz, tertemiz, sapsarı. “Çok çok” ile “çok insan” aynı yapı değildir; ikileme iki öğenin birlikte tek anlam işlevi kurmasına dayanır. Kalıplaşarak bitişik yazılan az sayıdaki söz için güncel sözlük yazımı esas alınır.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

İkilemeler iki sözcüğün yalnız yan yana gelmesi değil, birlikte tek bir anlam işlevi üstlenmesidir.

Cümlede miktarı artırabilir, hareketin sürdüğünü gösterebilir, topluluk veya belirsizlik anlamı kurabilir.

Kuruluş yolları

Aynı sözcüğün tekrarı: yavaş yavaş, ayrı ayrı, güzel güzel.

Yakın anlamlı sözcükler: eş dost, doğru dürüst, güçlü kuvvetli.

Karşıt anlamlı sözcükler: ileri geri, aşağı yukarı, er geç.

Karşıtlık her zaman gerçek bir çelişki kurmaz; “aşağı yukarı” yaklaşık anlamı verir.

Biri veya ikisi bağımsız anlamını yitirmiş sözler: eski püskü, eğri büğrü, çoluk çocuk.

Öğelerin sözlükte tek başına bulunmaması, birliğin ikileme işlevini ortadan kaldırmaz.

Çekimli veya ekli yapılar: el ele, baş başa, günden güne, içten içe.

Aynı ek iki öğe arasındaki ilişkiyi kurabilir.

Anlam işlevi

“Yavaş yavaş yaklaştı” sürerlilik ve derece; “irili ufaklı taşlar” çeşitlilik; “üç beş gün” yaklaşık miktar; “ev bark” topluluk anlamı verir.

Bir sözcüğün iki kez yazılması otomatik olarak aynı işlevi kurmayabilir.

Diyalogdaki “Tamam, tamam.” tekrarı vurgu veya konuşma davranışı olabilir; cümlede kalıplaşmış tek görev taşıyıp taşımadığı bağlamdan anlaşılır.

Yazım

İkilemeler kural olarak ayrı yazılır ve aralarına virgül konmaz:

  • ağır ağır,
  • omuz omuza,
  • iyi kötü,
  • koşa koşa.

Pekiştirme için ilk heceden sonra m, p, r veya s ünsüzüyle kurulan biçimler ise bitişiktir: masmavi, bembeyaz, tertemiz, sapsarı, yemyeşil.

Bunları “kara kara” gibi ayrı yazılan gerçek ikilemelerle karıştırmamak gerekir. “Kapkara” bir pekiştirmedir; “kara kara düşünmek” ise tekrarlı söz grubudur ve farklı anlam taşır.

Bazı yapılar zamanla kalıplaşıp sözlükte bitişik madde başı olabilir. Birdenbire ve gitgide gibi örneklerde genel “ikilemeler ayrı yazılır” kuralı yerine güncel TDK yazımı izlenir.

Sınavda önce iki öğenin birlikte kurduğu anlamı belirleyin; sonra kuruluş türünü ve ayrı-bitişik yazımı kontrol edin.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

İkilemeler anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

İkilemeler konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

İkilemeler, KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Türkçe dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 201 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu ders toplam 201 konu içerir.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by