KPSS Lisans · Türkçe

Özne Eksikliği Konu Anlatımı

Özne Eksikliği konusunun özeti ve anlatımı — KPSS Lisans Türkçe dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Özne eksikliği çoğunlukla birden fazla yüklemin bağlandığı cümlede, ilk yüklemin öznesinin sonraki yükleme de ortak sayılması fakat anlam veya dil bilgisi bakımından ona uymamasıyla oluşur. “Kimse konuşmadı, soruları dikkatle dinledi.” cümlesinde ikinci yüklem için herkes/öğrenciler gibi ayrı bir özne gerekir; kimse olumlu yargının doğal öznesi olamaz. Denetimde her çekimli yüklem ayrı bulunur, her birine “kim/ne?” sorusu yöneltilir ve ortak öznenin kişi, sayı ve anlam bakımından bütün yüklemlerle uyuşup uyuşmadığı sınanır. Özne eksikliği; özne-yüklem uyuşmazlığı, nesne eksikliği ve edilgen çatılı cümlede sözde özne bulunmasıyla karıştırılmamalıdır.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

KPSS Lisans konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

KPSS Lisans ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Özne eksikliği, bir yargıyı gerçekleştiren veya o yargının konusu olan varlığın cümlede gerektiği hâlde bulunmamasıdır.

En sık, sıralı ya da bağlı cümlede ilk öznenin bütün yüklemlere ortak kabul edilmesiyle ortaya çıkar.

Her yüklemi ayrı sınayın

“Öğrenciler salona girdi ve yerlerine oturdu.” cümlesinde öğrenciler iki yüklemin de öznesi olabilir; ortak kullanım düzgündür.

Buna karşılık “Kimse konuşmadı, soruları dikkatle dinledi.” cümlesinde kimse ilk olumsuz yükleme uyar, ikinci olumlu yargının doğal öznesi olamaz. “Kimse konuşmadı, herkes soruları dikkatle dinledi.” biçimi eksikliği giderir.

Başka bir örnekte, “Yeni programa öğrenciler ilgi gösterdi ve gelecek ay uygulanacak.” denirse ilk yüklemin öznesi öğrenciler ikinci edilgen yükleme uymaz. “Yeni programa öğrenciler ilgi gösterdi ve program gelecek ay uygulanacak.” biçiminde ikinci yargının öznesi eklenir.

Benzer kusurlardan ayırma

Özne cümlede bulunduğu hâlde yüklemle kişi veya sayı bakımından uyuşmuyorsa sorun özne eksikliği değil, özne-yüklem uyumsuzluğudur.

Bir yüklemin istediği nesne ya da yer tamlayıcısı söylenmemişse başka bir öge eksikliği vardır.

Edilgen cümlede ise eylemi yapan kişi belirtilmeyebilir; eylemden etkilenen öge sözde özne görevinde bulunabilir. “Dosyalar incelendi.” cümlesi bu nedenle özne eksikliğine örnek değildir.

Çözüm yöntemi

  1. Cümledeki bütün çekimli yüklemleri belirleyin.
  1. Her yükleme ayrı ayrı “kim?” veya “ne?” sorusunu sorun.
  1. Açık ya da gizli öznenin her yüklemle kişi, sayı ve anlam bakımından uyumunu denetleyin.
  1. Uymayan yargıya gerekli özneyi ekleyin veya cümleyi iki bağımsız yargı olarak yeniden kurun.

Virgül, noktalı virgül veya bağlaç tek başına ortak özne kurmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Özne Eksikliği anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Özne Eksikliği konusu KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Özne Eksikliği, KPSS Lisans Genel Yetenek düzeyindeki Türkçe dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Türkçe dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Türkçe dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 201 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

Türkçe dersindeki diğer konular

Bu ders toplam 201 konu içerir.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
KPSS Lisans soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by